Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 43. Maddesi ve 3621 Sayılı Kıyı Kanunu'na göre; deniz, göl ve akarsu kıyıları devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır. Hiçbir özel işletme, otel veya site, kıyı şeridini çitle kapatamaz, halkın denize girmesini engelleyemez veya kıyıya adım atma hakkı için zorunlu 'giriş ücreti' talep edemez.
Plajlarda işletmeler sadece sundukları ek hizmetler (şezlong, şemsiye, duş, kafeterya) için ücret isteyebilir. Kendi havlunuzu sererek denize girmek en doğal ve anayasal hakkınızdır. Kıyıya erişiminizin engellendiği veya yasa dışı ücret talep edildiği durumlarda CİMER, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri, Zabıta veya Kolluk Kuvvetlerine (Jandarma/Polis) ihbarda bulunabilirsiniz.
Ücretsiz ve bakir halka açık yüzme alanlarını keşfetmek için teknoloji büyük bir kolaylık sağlar. Google Maps veya Yandex Haritalar'ın uydu görüntülerinden erişim yolu bulunan bakir koyları tespit edebilirsiniz. Ayrıca Sağlık Bakanlığı'nın Yüzme Suyu Takip Sistemi (YSYS) haritası üzerinden resmi olarak tanımlanmış tüm ücretsiz halk plajlarının konumlarına ve su analiz raporlarına ulaşabilirsiniz.
Halka açık ücretsiz alanların sürdürülebilirliği, biz ziyaretçilerin gösterdiği özenle mümkündür. Gittiğimiz koy ve kumsallarda kesinlikle çöp bırakmamalı, plastik atıkları geri dönüşüme kazandırmalı ve deniz canlılarının doğal kıyı habitatına zarar vermemeliyiz. Temiz bırakılan her kıyı, gelecek nesillere miras kalacaktır.
Türkiye'de deniz kıyıları hiçbir kişi, zümre veya şirketin mülkiyetine devredilemez:
Kamuoyunda sıkça tartışılan özel plaj işletmeleri hakkında yüksek yargının kesinleşmiş içtihatları mevcuttur:
Kıyıya girişinizin engellendiği, kapı konulduğu veya tehdit edildiğiniz durumlarda başvurabileceğiniz yasal yollar:
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yerel belediyeler son yıllarda halkın nitelikli plajlara erişimini sağlamak için 'Ücretsiz Halk Plajı' projelerini yaygınlaştırmıştır:
Kıyılarımızı korumak sadece yasal bir hak değil, vatandaşlık bilincidir. Sahillerde tek bir sigara izmariti, plastik ambalaj veya cam kırığı bırakmamak; deniz canlılarının yuvalarını tahrip etmemek ve kıyıları bizden sonraki nesillere tertemiz teslim etmek ortak borcumuzdur.
Bu bilgilendirme metni; T.C. Anayasası 43. Maddesi, 3621 Sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Emsal Kıyı Kararları ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kıyı Mevzuatı kaynak alınarak hazırlanmıştır.