Eşkina ve karagöz tamamen taş altı ve kayalık yapı balıklarıdır. Onları avlamak için çok iyi bir agaşon veya taş altı tekniği uygulamanız gerekir.
Sessizlik
Bu balıklar sese karşı inanılmaz duyarlıdır. Palet vururken veya kayaya tutunurken çıkaracağınız en ufak bir ses onları anında ürkütür.
Av Görüntüleri
Doğru teknikle yapılmış eşkina ve karagöz avlarımı içeren videomu buradan izleyebilirsiniz.
Eşkina (Sciaena umbra) ve Karagöz (Diplodus sargus) Davranış Analizi
Kayanın efendisi kabul edilen bu iki tür, aynı meraları paylaşsalar da su altında tamamen farklı davranış refleksleri sergiler:
Eşkina (Taş Balığı): Işıktan kaçan, karanlık mağara tavanlarını, derin oyukları ve batık yarıklarını mesken tutan fotofobik bir türdür. Yanal çizgisindeki gelişmiş mekanoreseptörler su dalgalanmalarını kusursuz algılar. Başındaki otolit taşları sayesinde su altındaki frekansları çok iyi duyar. Tehdit hissetmediğinde kovuk içinde askıda sabit durur.
Karagöz: Son derece uyanık, kurnaz ve meraklıdır. Köpüklü sığ kıyılarda, dalga kıranlarda ve midyeli kayalık burunlarda yemlenir. Yüzücüye doğrudan yaklaşmaz; çevresinde geniş kavisler çizerek meraka dayalı yaklaşma sergiler. En ufak metal sesinde şimşek hızıyla derin dehlizlere dalar.
Agaşon (Pusu) Tekniği ile Karagöz Avının Püf Noktaları
Karagöz avında balığın üzerine yüzerek atış yapmak neredeyse imkansızdır. Başarı, balığı ayağınıza getiren agaşon tekniğindedir:
Vücut Silüetini Gizleme: Dibe inerken paletleri çırpmadan süzülüşe (gliding) geçilmeli; tabana varıldığında göğüs kafesi kayaya veya erişteye (Posidonia) tamamen yapıştırılmalıdır. Silüetiniz kayanın bir uzantısı gibi görünmelidir.
Namluyu Önceden Kilitleme: Zıpkın, balığın gelmesi muhtemel açık yöne doğru önceden uzatılmalı ve sabitlenmelidir. Balık yaklaşırken tüfeği çevirmeye çalışmak karagözü anında kaçırır.
Merak Uyandırma Sırları: Boğazdan hafif bir yutkunma sesi çıkarmak, parmak ucuyla taşa çok hafif bir tıkırtı yapmak veya dip kumunu hafifçe havalandırmak karagözün merakını tetikleyerek menzile girmesini sağlar.
Taş Altı Avcılığı: Fener Kullanımı ve Sessizlik Prensipleri
Eşkina avının büyük kısmı taş altı ve kovuk ağızlarında gerçekleşir:
Fener Işığı Hilesi: Kovuğa bakarken fener ışığı asla doğrudan balığın gözüne dikilmemelidir. Doğrudan ışık eşkinayı paniğe sevk ederek yarıkların en dibine kaçırır. Işık kovuğun tabanına veya yan duvarına yansıtılarak loş bir aydınlatma yapılmalı ve hedef öyle seçilmelidir.
Kısa Zıpkın Avantajı: Taş altında uzun tüfekler manevra yapamaz ve şiş taşa çarparak körelir. 60cm - 75cm boyunda, kalın şişli ve makaralı tüfekler taş altının vazgeçilmezidir.
Taş Çıtlatmama Kuralı: Palet uçlarının, kurşun kemerinin veya zıpkın gövdesinin kayaya çarpıp "tık" sesi çıkarması meradaki tüm eşkinaların anında taşın en derin labirentine kilitlenmesine yol açar.
Yasal Boy Limitleri, Günlük Kotalar ve Üreme Yasakları
Tarım ve Orman Bakanlığı 5/2 Numaralı Amatör Tebliği uyarınca avcıların uymak zorunda olduğu kesin sınırlar:
Asgari Av Boyları: Eşkina (Sciaena umbra) için yasal alt sınır 25 cm, Karagöz (Diplodus sargus) için 18 cm'dir. Bu boyların altındaki bireyler kesinlikle avlanamaz.
Miktar Kotası: Günlük toplam av miktarı amatör dalgıç başına en fazla 5 kg ile sınırlandırılmıştır.
Üreme Koruma Bilinci: İlkbahar sonu ve yaz başında (Mayıs - Temmuz) yumurta dökmek için sığ sulara toplanan anaç eşkina kolonilerine vicdanen dokunulmamalı, sürdürülebilir stoklar korunmalıdır.
Taş Altında Hayati Güvenlik Riskleri
Eşkina avı sırasında yapılan en tehlikeli hata, vurulan balığı veya sıkışan şişi kurtarmak için vücudu dar kaya yarıklarının içine sokmaktır. Dalga veya akıntıyla kayaya sıkışmak, ağırlık kemerinin taşa takılması ve dip süresini aşarak sığ su bayılması (senkop) geçirmek ölümcül sonuçlar doğurur. Şiş sıkışırsa zıpkın bırakılmalı, yüzeye çıkıp nefeslenilmeli ve partner desteğiyle sakin şekilde kurtarılmalıdır.
📚 Biyolojik ve Yasal Kaynakça
Bu teknik rehber FishBase (Sciaena umbra & Diplodus sargus verileri), TSSF Sualtı Avcılığı Eğitim Müfredatı ve 5/2 Numaralı Amatör Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliğ (Madde 18) kuralları referans alınarak hazırlanmıştır.