Karacamgöz (Etmopterus spinax)

Siyah Dikenli Kadife Köpekbalığı / Kara Camgöz (Etmopterus spinax) Hakkında Detaylar

Karanlık Batial Diplere Özgü Işıldayan Minik Köpekbalığı

Etmopteridae familyasından Etmopterus spinax, sırt yüzgeçlerinin önünde sivri dikenler taşıyan, karın bölgesindeki fotoforlarıyla mavi ışık saçan minik derin su köpekbalığı varyasyonudur ("Velvet belly lanternshark").

Maksimum Uzunluk / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 60.0 cm, maksimum ağırlık 0.85 kg'dır.

Morfolojik Yapı ve Biyolüminesans Karın Zırhı

Karacamgöz veya kadife karınlı fener köpekbalığı (Etmopterus spinax), Etmopteridae familyasına mensup, derin suların minyatür ve büyüleyici bir kıkırdaklı balığıdır. Gövdesi silindirik, ince ve hafifçe yanal basıktır. Sırt bölgesi kahverengimsi-gri, karın ve göğüs bölgesi ise kadife kıvamında simsiyah bir renge sahiptir. Bu siyah karın tabakası, binlerce mikroskobik fotofor (ışık üreten organ) ile donatılmıştır. Fotoforlar yeşilimsi-mavi ışık yayarak yukarıdan süzülen zayıf ışığı taklit eder (karşı aydınlatma kamuflajı / counter-illumination) ve derin sulardaki avcılara karşı balığın gölgesini görünmez kılar. Her iki sırt yüzgecinin önünde oluklu, keskin ve sağlam birer savunma dikeni yer alır; anal yüzgeci ise bulunmaz.

Yaşam Alanı ve Batiyal Kıta Yamacı Dağılımı

Etmopterus spinax, Doğu Atlantik ve Akdeniz'in kıta yamacında, 70 ila 2000 metre (en yoğun 200-800 m) derinlikler arasındaki soğuk, karanlık batiyal çamurluk zeminlerde yaşar. Ege Denizi çukurları, Marmara Denizi batiyal havzaları ve Levant kıta yamacında yaygındır. Genellikle tabana yakın bentopelajik katmanda yüzse de gece saatlerinde mezopelajik avları takip etmek amacıyla su kolonunda dikey hareketler yapar.

Beslenme Biyolojisi: Derin Deniz Yırtıcılığı

İri yeşil fosforlu gözleri ve son derece hassas koku alma duyusu sayesinde mutlak karanlıkta mükemmel bir avcıdır. Çenelerinde farklılaşmış diş morfolojisi görülür: Üst çenede avı yakalamaya yarayan çok uçlu sivri dişler, alt çenede ise eti bıçak gibi kesmeye yarayan tek sıra testere dişler bulunur. Başlıca besinlerini derin su karidesleri (Pasiphaea, Plesionika), mezopelajik ışıldak balıkları (Myctophidae), mürekkep balıkları ve küçük kafadanbacaklılar oluşturur.

Üreme Döngüsü ve Ovovivipar Gelişim

Yalancı canlı doğurandır (aplasental vivipar / ovovivipar). Dişi birey döllenmiş yumurtaları vücut içinde tutar; embriyolar gelişimlerini yumurta sarısı kesesinden beslenerek tamamlarlar. Gebelik süresi yaklaşık 10-12 ay sürer. Dişi tek seferde 6 ila 20 adet tam gelişmiş, yaklaşık 10-12 cm boyunda yavru dünyaya getirir. Büyüme hızları yavaştır ve cinsel olgunluğa erkekler 33 cm, dişiler ise yaklaşık 36-40 cm boyda ulaşırlar.

Trol Tehdidi, Koruma Statüsü ve Ekolojik Rol

Doğrudan ticari tüketimi bulunmamakla birlikte, derin su karides ve berlam balığı trollerinde yoğun miktarda tesadüfi av (ıskarta / bycatch) olarak ağlara takılır. Derin deniz ekosistemlerinin kırılganlığı ve düşük üreme hızı sebebiyle IUCN Kırmızı Listesi'nde Hassas / Savunmasız (VU - Vulnerable) statüsünde değerlendirilmektedir. Derin batiyal besin piramidinde orta kademe tepe avcısı olarak ekolojik dengenin kilit taşıdır.