Gricamgöz Balığı (Argentina sphyraena)

Gümüş Balığı / Çamuka (Argentina sphyraena) Hakkında Detaylar

Karakteristik Özellikleri

Argentinidae familyasından derin sularda (100-600 m) yaşayan gümüşi parlak balıktır.

Habitat ve Derin Su Biyolojisi

Gricamgöz veya Derin Su Gümüş Balığı (Argentina sphyraena), Doğu Atlantik ve Akdeniz'in kıta sahanlığı ve derin şelf yamaçlarında 50 metreden 700 metreye (en yoğun 150-350 m) kadar inen derinliklerde sürüler halinde yaşar. Soğuk ve oksijence zengin suları tercih eder.

Morfolojik Özellikleri ve Parlaklık

Büyük iri gözleri, sivri burnu ve yanlarında ayna gibi parlayan geniş gümüşi bir şerit taşımasıyla karakterizedir. Pullarında bulunan guanin kristalleri sebebiyle yoğun ışık yansıtma özelliğine sahiptir; geçmişte pulları yapay inci üretiminde kullanılmıştır.

Beslenme ve Ekosistemdeki Yeri

Pelajik ve bentik omurgasızlarla beslenir. Diyetinde krill (öforozidler), pelajik amfipodlar, küçük kafadanbacaklılar ve dip solucanları önemli yer tutar. Berlam (bakalyaro), fener balığı ve derin su kıkırdaklılarının temel av kaynaklarındandır.

Üreme ve Avcılık

Kış aylarından ilkbahar sonuna kadar açık deniz ortamında pelajik yumurtlama yapar. Maksimum 27 cm boya (ortalama 15-20 cm) ulaşır. Derin su dip trolleriyle avlanır, eti beyaz ve taze iken hoş kokuludur; tavada veya unlu kızartma olarak tüketilir.

Derin Su Gümüş Balığı Morfolojisi ve Ayna Parlaklığı

Derin Su Gümüş Balığı (Argentina sphyraena, Argentine), Argentinidae familyasına bağlı, açık denizlerin kıta sahanlığı derinliklerinde yaşayan zarif bir kemikli balıktır (sığ kıyılarda yaşayan Atherinidae gümüş balıklarıyla karıştırılmamalıdır). Gövdesi ince, uzun, hafifçe silindirik ve basıktır. Boyu ortalama 15 ila 25 cm (azami 35 cm) arasındadır. Gözleri başının büyüklüğüne göre devasa ve yuvarlaktır. Vücut rengi sırt kısmında şeffaf sarımsı zeytin yeşili olup, yan tarafları ayna gibi ışıl ışıl parıldayan yoğun gümüşi bir yanal şeritle kaplıdır. Pulları büyük, parlak ve çok kolay dökülen yapıdadır. Sırt yüzgecinin gerisinde küçük bir yağ yüzgeci (adipoz yüzgeç) bulunur.

Biyotop, Derinlik Zonu ve Koku Özelliği

Kuzeydoğu Atlantik kıyılarında ve Akdeniz havzasının tamamında yayılış gösterir; Türkiye'de Ege Denizi, Marmara Denizi ve Akdeniz'in derin bentik zonlarında yaşar. 50 metreden başlayıp 500-700 metre derinliğe kadar uzanan (yoğunlukla 100-300 m) çamurlu, kumlu ve killi dip zeminlerinin üzerinde sürüler halinde yaşar. Sudan ilk çıkarıldığında taze salatalık kokusuna benzer hoş bir koku yaymasıyla ünlüdür.

Diyet ve Pelajik-Bentik Beslenme

Derin su omurgasızları ve küçük organizmalarla beslenir. Diyetinde pelajik kopepodlar, öfasiid kriller, küçük derin su karidesleri, bentik amfipodlar, poliket solucanları ve küçük yumuşakçalar yer alır.

Üreme ve Yaşam Döngüsü

Kış sonu ve ilkbahar aylarında derin sularda ürerler. Küresel pelajik yumurtalar dökerler. Larvalar üst su katmanlarında gelişerek belirli bir boyuta ulaştıktan sonra derin diplere iner. Yaşam süreleri 8-12 yıla kadar uzayabilir.

Tarihsel İnci Esansı Sanayisi, Balıkçılık ve Koruma

Tarih boyunca bu balığın pullarındaki parlak guanin kristalleri, 'inci esansı' (essence d'orient) adı verilen yapay inci kaplama sanayisinde değerli bir hammadde olarak kullanılmıştır. Derin dip trollerinde mezgit ve karides ağlarında yan av olarak yakalanır. Eti beyaz, son derece yumuşak ve lezzetlidir; tavası ve çorbası yapılır. IUCN Kırmızı Listesi'nde Asgari Endişe (LC) statüsünde yer almaktadır.