Alloteuthis Subulata - European Common Squid (Alloteuthis subulata)

Yelkensi Kalamar / İnce Kalamar (Alloteuthis subulata) Hakkında Detaylı Rehber

Narin Gövdeli Kıyı Kalamarı

Loliginidae familyasından İnce Kalamar (Alloteuthis subulata), gövdesinin sonu mızrak ucu gibi sivri uzamış narin bir yumuşakçadır. Ege ve Akdeniz'in kumluk ve deniz çayırı diplerinde sürüler halinde gezer.

Morfometri ve Gastronomi

Maksimum Mantar Uzunluğu: Rapor edilen maksimum uzunluk 21 cm'dir.
Gastronomi: Eti son derece gevrek ve lezzetlidir; kalamar tava ve ızgarada makbuldür.

Morfolojik Yapı ve Mızraksı Kuyruk Formu

Kalamarlar ailesinin (Loliginidae) en narin ve zarif üyelerinden biri olan Alloteuthis subulata (Yelkensi Kalamar / İnce Kalamar / Mızraklı Kalamar), ince uzun silindirik gövdesi ve mızrak ucunu andıran kuyruk yapısıyla tanınır. Gövdesini saran manto tabakasının arka ucu, özellikle yetişkin erkek bireylerde geriye doğru sivri, uzun ve iğnemsi bir kuyruk uzantısı şeklinde sonlanır. Yüzgeçleri kalp veya eşkenar dörtgen biçiminde olup manto uzunluğunun büyük bölümü boyunca yanlara doğru uzanır.

Kafasından öne doğru uzanan 8 adet kısa kol ve av yakalamak üzere hızla fırlatılabilen 2 adet uzun tentakülü bulunur. Tentakül uçlarındaki kulakçıklar (kulüpler) vantuzlarla donatılmıştır. Vücut rengi yarı şeffaf gri-beyaz olup, deri üzerinde bulunan milyonlarca kromatofor hücresi sayesinde saniyeler içinde pembe, kiremit kırmızısı ve mor benekli kamuflaj desenlerine bürünebilir. Manto boyu erkeklerde 20-21 cm'yi bulurken dişilerde genellikle 12-15 cm civarındadır.

Yaşam Alanı, Sürü Dinamikleri ve Derinlik Tercihi

Alloteuthis subulata, neritik (kıyısal) bir kafadanbacaklı türüdür. Marmara Denizi, Ege Denizi, Akdeniz ve Kuzeydoğu Atlantik kıyılarında yaygındır. Genellikle 10 ila 120 metre derinlikler arasındaki kumluk, çamurluk zeminlerde ve Posidonia oceanica deniz çayırı yataklarının hemen üstünde kalabalık sürüler halinde dolaşır. Gece saatlerinde beslenmek ve ışığa yönelmek amacıyla su yüzeyine ve sığ sahil şeritlerine doğru dikey göç gerçekleştirir.

Beslenme Biyolojisi ve Avlanma Mekanizması

Yüksek hareket kabiliyetine ve keskin görme duyusuna sahip aktif bir etoburdur. Başlıca avları küçük sürü balıkları (çaça, hamsi, gümüş yavruları), misid karidesleri, kopepodlar ve küçük pelajik kabuklulardır. Avını fark ettiğinde hidrodinamik su püskürtme hunisi (sifon) ile hızla yaklaşır, iki uzun tentakülünü yay gibi fırlatarak kurbanını yakalar ve kollarının arasındaki sert kitin gagasıyla (papağan gagası) parçalayarak tüketir.

Üreme Döngüsü ve Jelatin Kordonlar

Ömrü oldukça kısadır (yaklaşık 1-2 yıl). İlkbahar ve yaz aylarında üreme amacıyla sığ kıyı sularına akın ederler. Erkekler kollarından birini (hektokotil) kullanarak spermatofor paketlerini dişinin manto boşluğuna aktarır. Dişi, yüzlerce yumurta içeren beyaz, parmak benzeri jelatinimsi kapsülleri deniz çayırlarına, kayalara veya batık ağ kalıntılarına demetler halinde yapıştırır. Üreme döneminin ardından erişkin bireylerin büyük kısmı yaşam döngüsünü tamamlar.

Gastronomi Değeri ve Mutfak Kullanımı

Akdeniz ve Ege mutfağında çok sevilen bir deniz ürünüdür. Büyük kalamarlara göre derisi çok daha ince, eti ise son derece yumuşak ve gevrektir. Mürekkep kesesi ve iç organları temizlendikten sonra kıkırdağıyla birlikte bütün olarak unlanıp kızgın yağda nar gibi kızartıldığında (kalamar tava) eşsiz bir çıtırlık sunar. Ayrıca sarımsak, zeytinyağı ve taze otlarla güveçte veya ızgarada meze olarak tüketilir.