Horozbina - Molly Miller (Scartella cristata)

İbikli Horozbina / Çatallı Horozbina (Scartella cristata)

Başının Ortasında İnce Tüy Saçaklı İbik Taşıyan Kıyı Horozbinası

Blenniidae familyasından İbikli Horozbina (Scartella cristata), Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'in dalgalarla dövülen sığ kıyı kayalıklarında (0-5 m) yaşayan, başının tam ortasında boylu boyunca uzanan saçaklı tüysü bir ibik tacı ve zeytin yeşili kamuflaj derisi bulunan çevik bir resif balığıdır ("Molly miller").

Maksimum Boy / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 12.0 cm, ağırlık 0.03 kg (30 gram)'dır.

Baş Üzerindeki Tarak İbiği ve Morfoloji

Blenniidae familyasından Scartella cristata (Taraklı Horozbina / Molly miller), sığ kıyı kayalıklarının en hareketli ve tanınabilir balıklarından biridir. Balığın adını aldığı en belirgin taksonomik özelliği, iki gözünün arasında başın orta çizgisi boyunca geriye doğru uzanan, saçaklı küçük tentaküllerden oluşmuş tarak benzeri bir ibik (krista) taşımasıdır. Gözlerin hemen üzerinde de çatallı boynuzcuklar yer alır.

Vücudu pulsuz, kaygan kalın bir mukus tabakasıyla örtülüdür. Renk deseni yeşilimsi zeytuni, gri veya kahverengimsi olup gövdesi üzerinde koyu enine eyer lekeleri ve minik beyaz benekler taşır; kayalık zeminle kusursuz bir kamuflaj sağlar. Maksimum boyu 10-12 cm civarındadır.

Sert Dalga Kuşağı ve Gelgit Havuzları

Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'in 0 ila 4 metre derinliklerindeki aşırı sığ kayalıklarında, iskele ayaklarında ve dalgaların kırıldığı surf zonunda yaşar. Göğüs yüzgeçleri üzerinde adeta yürüyerek kayalarda tırmanabilir; dalga çekildiğinde gelgit havuzlarında saatlerce mahsur kalsa dahi derisi üzerinden oksijen alarak hayatta kalabilir.

Hepçil Beslenme ve Taş Kazıma

Tarak dişi benzeri sıralı çene dişleri sayesinde kayaların üzerindeki sert algleri kazıyarak yer. Besinlerinin büyük kısmını yeşil ve kırmızı deniz yosunları, küçük poliket solucanları, amfipodlar, hidroidler ve midye yavruları oluşturur.

Üreme ve Çatlak Yuvaları

İlkbahar sonu ve yaz aylarında ürer. Erkek birey kaya çatlaklarında veya boş midye kabuklarında bir yuva alanı seçer. Dişinin yuva duvarına yapıştırdığı yapışkan yumurtaları döller ve yavrular çıkana kadar yüzgeçleriyle suyu havalandırarak yumurtaları korur.

Kıyı Ekolojisi ve Akvaryumda Alg Temizliği

İnsan gıdası olarak tüketilmez; ancak kayalık kıyı ekosisteminde alg dengesini kontrol eden doğal bir otoburdur. Deniz akvaryumlarında camlardaki ve canlı kayalardaki inatçı saç alglerini (hair algae) ve siyanobakterileri temizleme yeteneğiyle dünyaca ünlü faydalı bir akvaryum balığıdır.