Horozbina - Arabian Fangblenny (Petroscirtes ancylodon)

Kancalı Horozbina / Arap Horozbinası (Petroscirtes ancylodon)

Alt Çenesinde Kavisli Hançer Dişler Taşıyan Lesepsiyen Horozbina

Blenniidae familyasından Kancalı Horozbina (Petroscirtes ancylodon), Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz ve Güney Ege'nin sığ deniz çayırlarına ve kayalıklarına yerleşen, alt çenesinde arkaya kıvrık devasa kanca dişler taşıyan, gövdesinde zikzak desenler bulunan lesepsiyen bir resif balığıdır ("Arabian fangblenny").

Maksimum Boy / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 12.0 cm, ağırlık 0.03 kg (30 gram)'dır.

Hançer Dişler ve Lesepsiyen Göçmen Kimliği

Blenniidae (Horozbinagiller) familyasından Petroscirtes ancylodon (Arap Horozbinası / Arabian fangblenny), Kızıldeniz ve Basra Körfezi kökenli olup Süveyş Kanalı üzerinden Doğu Akdeniz'e giriş yapmış egzotik bir lesepsiyen türdür. Balığın en çarpıcı anatomik özelliği, alt çenesinin iki yanında yer alan ve geriye doğru kıvrık devasa hançer benzeri iki adet köpek dişidir (kanin). Bu dişler balık ağzını kapattığında üst çenedeki özel yuvalara kilitlenir ve savunma anında ciddi ısırıklar oluşturabilir.

Gövdesi pulsuz, kaygan mukuslu ve uzamıştır. Gövde rengi açık sarımsı zeytuni olup sırtında ve yanlarında koyu kahverengi enine bantlar ve benekler yer alır. Sırt yüzgeci kesintisiz devam eder. Maksimum boyu 10-12 cm civarındadır.

Boş Tüplerde ve Midye Kabuklarında Yaşam

İskenderun Körfezi, Mersin ve Antalya'nın sığ kıyı kayalıklarında, iskele ayaklarında ve kumluk diplerinde (1-15 m derinlik) yaşar. Doğal kovukların yanı sıra boş tüp kurdu boruları, boşalmış istiridye kabukları ve su altındaki atık şişelerin içini yuva edinir. Yuvasından yalnızca başını uzatarak etrafı süzer; tehlike anında geriye doğru çekilerek yuvanın derinliğine saklanır.

Beslenme ve Hançer Dişlerin Kullanımı

Hepçil ve mikro etoburdur. Başlıca besinlerini kayaların üzerindeki epifitik algler, küçük bentik kabuklular (amfipodlar, kopepodlar) ve deniz solucanları oluşturur. Hançer dişlerini av yakalamaktan ziyade yuvasını korumak ve diğer balıkları bölgesinden uzaklaştırmak için savunma silahı olarak kullanır.

Üreme ve Yuva Bekçiliği

Yaz aylarında ürer. Dişi birey yumurtalarını erkeğin koruduğu boş tüp veya kabuk yuvanın iç duvarlarına yapıştırır. Erkek balık yavrular çıkana kadar yuva ağzında nöbet tutar; hançer dişlerini göstererek yuvasına yaklaşan istilacıları ısırarak uzaklaştırır.

Biyoçeşitlilik İzleme ve Akvaryum Uyumu

Ticari bir balıkçılık değeri yoktur; ancak Doğu Akdeniz'in hızla değişen lesepsiyen biyoçeşitlilik haritasında yerli türlerle rekabeti izlenen önemli bir türdür. Dayanıklı yapısı ve sıra dışı tüp yuva alışkanlığıyla deniz akvaryumlarında ilgi gören bir canlıdır.