Kum-yengeci (Portunus pelagicus)

Mavi Kum Yengeci / Mavi Yüzücü Yengeç (Portunus pelagicus) Hakkında Kapsamlı Rehber

Kürek Bacaklı Parlak Mavi Kıskaçlı Lesepsiyen Gurme Yengeç

Portunidae familyasından Mavi Kum Yengeci (Portunus pelagicus), Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz ve Güney Ege kıyılarına yerleşen, son bacak çifti kürek biçiminde yassılaşmış ve erkek bireylerinde kıskaçları parlak kobalt mavisi renkli olan lesepsiyen bir yüzücü yengeçtir ("Blue swimmer crab"). Kıyı kumluklarında ve lagünlerde kuma gömülü yaşar.

Gastronomi Değeri

Küçük balıklar ve midyelerle beslenir. Eti tatlımsı, beyaz ve son derece lezzetlidir; ızgarası, haşlaması ve yengeç çorbası Akdeniz sahil restoranlarında lüks tüketim ürünüdür.

Morfometri

Maksimum Kabuk Genişliği: Rapor edilen maksimum genişlik 20.0 cm, ortalama boy 12-16 cm'dir.
Maksimum Ağırlık: Rapor edilen maksimum ağırlık 0.50 kg'dır.

Biçimsel ve Anatomik Nitelikler

Portunidae (Yüzücü Yengeçler) familyasına ait olan bu tür, son çift yürüme bacağının yassılaşıp kürek biçimini almasıyla mükemmel bir yüzücüye dönüşmüştür. Karapasının her iki yanında yana doğru uzanan çok sivri birer omurga dikeni bulunur. Erkeklerin kıskaçları ve bacakları göz alıcı parlak kobalt mavisi, dişilerin kıskaç uçları ise kiremit kırmızısıdır. Karapas genişliği 15-20 cm'ye ulaşabilir.

Biyotop ve Batimetrik Dağılım

Kızıldeniz kökenli lesepsiyen bir türdür. Doğu Akdeniz ve Güney Ege kıyılarındaki sığ kumluk sahillerde, çamurlu lagünlerde ve dalyanlarda (Dalyan, Köyceğiz, İskenderun) çok yoğun popülasyonlar kurmuştur.

Trofik Düzey ve Avlanma Stratejisi

Agresif ve doymak bilmez bir yırtıcıdır. Hızlı kıskaç darbeleriyle balıkları, çift çenetli midyeleri, salyangozları ve diğer kabukluları avlar.

Yaşam Döngüsü ve Üreme Biyolojisi

Dişiler yüz binlerce portakal rengi yumurtayı karın pleopodlarında taşır; larvalar sığ sularda hızla gelişir.

Balıkçılık Yönetimi, Gastronomi ve Koruma Statüsü

Dalyan turizminin ve Akdeniz kabuklu gastronomi sektörünün en ünlü simgelerindendir. Eti tatlı, lifli ve olağanüstü lezzetlidir; ızgara ve haşlama olarak servis edilir.