Karadeniz Guban (Labrus viridis)

Kıla / Yeşil Lapin (Labrus viridis) Hakkında Detaylar

Karakteristik Fıstık Yeşili Gövde

Labridae familyasından Yeşil Lapin (Labrus viridis), canlı fıstık yeşili gövdesi ve beyaz noktalarıyla deniz çayırlarında gezen iri bir lapin türüdür.

Göz Alıcı Zümrüt Yeşili Renk ve Morfoloji

Yeşil Lapin veya Kıla Balığı (Labrus viridis), familyasının en büyük ve en görkemli türlerindendir. Parlak fıstık yeşili veya zümrüt yeşili zemin üzerinde gövde boyunca uzanan beyaz lekeli şeritler taşır. Kalın etli dudakları ve güçlü konik dişleriyle karakterizedir.

Habitat ve Hassas Koruma Statüsü (IUCN VU)

Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz'de 2 ila 50 metre derinliklerdeki sağlıklı Posidonia oceanica deniz çayırı çayırlarında ve zengin kayalık resiflerde yaşar. Deniz çayırlarının azalması ve aşırı av baskısı nedeniyle popülasyonu gerilemiş olup IUCN Kırmızı Listesi'nde Duyarlı (VU) statüsünde koruma altındadır.

Beslenme ve Güçlü Çene Biyolojisi

Kuvvetli çene ve yutak dişleri sayesinde sert kabuklu yengeçleri, deniz kestanelerini, deniz salyangozlarını, midyeleri ve küçük balıkları avlar.

Proterogin Hermafroditlik ve Amatör Balıkçılık

Bireyler yaşama dişi olarak başlar, belirli bir yaş ve boyuta (yaklaşık 27-30 cm) ulaştıklarında baskın erkek bireylere dönüşürler. Maksimum 47-50 cm uzunluğa ve 1.5 kg ağırlığa ulaşabilir. Amatör olta balıkçılığında teke ve kalamar yemli dip takımlarına atlar; ancak türün neslinin korunması için yakalandığında suya iade edilmesi büyük önem taşır.

Biçimsel ve Anatomik Nitelikler

Labridae (Lapinagiller) familyasının en iri ve en renkli üyelerindendir. Gövdesi parlak zümrüt yeşili veya zeytin yeşili zemin üzerine beyaz çiller ve açık renkli yanal şeritlerle bezelidir. Kalın ve etli dudakları, konik sivri dişleri ve güçlü faringeal boğaz dişleri bulunur. Boyu 35-45 cm'ye ulaşabilir.

Biyotop ve Batimetrik Dağılım

2 metreden 50 metre derinliğe kadar olan kayalık resiflerde, Posidonia deniz çayırlarında ve Cystoseira alg ormanlarında yaşar. Ege, Marmara ve Karadeniz kıyılarında bulunur.

Trofik Düzey ve Avlanma Stratejisi

Sert kabuklu omurgasızlar uzmanıdır. Yengeçler, denizkestaneleri, midyeler ve salyangozları güçlü boğaz dişleriyle ezerek beslenir.

Yaşam Döngüsü ve Üreme Biyolojisi

Protoginik hermafrodittir (önce dişi, sonra erkek). İlkbaharda erkek birey deniz yosunlarından bir yuva örer, dişileri çeker ve bırakılan yumurtaları korur.

Balıkçılık Yönetimi, Gastronomi ve Koruma Statüsü

Kıyısal habitat tahribatı ve zıpkın avcılığı nedeniyle popülasyonları azalmış olup IUCN Kırmızı Listesi'nde Hassas/Tehdit Altında (VU) kategorisindedir. Eti beyazdır; tavası ve çorbası yapılır.