Çırçır Balığı (Ctenolabrus rupestris)

Çırçır Balığı / Ot Balığı (Ctenolabrus rupestris) Hakkında Detaylar

Karakteristik Özellikleri

Labridae familyasından Çırçır Balığı (Ctenolabrus rupestris), yosunlu kayalıklarda ve deniz çayırlarında gezen küçük renkli bir türdür. Sırt yüzgecinin başlangıcında ve kuyruk sapı üstünde belirgin siyah benek taşır.

Çift Siyah Leke ve Kiremit Turuncu Renk

Kayalık Çırçır Balığı veya Goldsinny (Ctenolabrus rupestris), sırt yüzgecinin ilk dikenleri üzerinde zifiri siyah bir nokta ve kuyruk sapının hemen üst kenarında yer alan belirgin siyah göz beneğiyle tanınır.

Doğal Temizlikçi Balık (Biyolojik Mücadele)

Büyük balıkların ve su ürünleri çiftliklerindeki somon/levreklerin derisindeki asalak deniz bitlerini (parazitleri) yiyerek temizler; ilaç kullanmadan biyolojik temizlik sağlar.

Habitat ve Yuva Yapımı

Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz'in 1 ila 50 metre arasındaki yosunlu kayalıklarında ve Posidonia çayırlarında yaşar; erkekler yosun parçalarından özenle yuva yapar.

Boyut ve Beslenme

Maksimum 18 cm uzunluğa erişir. Küçük kabuklular, salyangozlar ve bryozonlarla beslenir; kıyı ekosisteminin renkli bir sakinidir.

Anatomi ve İki Teşhis Lekesi

Ctenolabrus rupestris (Taş Çırçırı veya Ot Balığı), Labridae familyasına mensup, küçük ve kompakt gövdeli bir resif balığıdır. Gövdesi pas kırmızısı, turuncu veya kahverengimsi zemin üzerinde açık renkli harelerle bezelidir. En güvenilir iki morfolojik ayırt edici özelliği vardır: Birincisi sırt yüzgecinin ön başlangıcındaki koyu siyah leke, ikincisi ise kuyruk yüzgeci tabanının hemen üst kenarında yer alan net siyah ocellus lekesidir. Operkulum kenarı ince tarak dişlidir (ctenoid pullar).

Habitat, Derinlik ve Yosun Örtüsü

Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'in tüm kıyı şeridinde yaygındır. 1 metreden 50 metre derinliğe kadar olan kayalık resiflerde, taş döküntülerinde ve zengin Cystoseira alg ormanlarında yaşar. Sürekli bitki örtüsünün ve kaya kovuklarının arasında gezinerek tehlike anında hemen yarıklara saklanır.

Temizleyici Simbiyoz ve Somon Çiftlikleri

Küçük kabuklular, yosun hayvancıkları (Bryozoa) ve hidrozoanlarla beslenir. Kuzey Avrupa akuakültüründe (özellikle somon çiftliklerinde), kafeslerdeki somon balıklarının üzerindeki deniz biti (Lepeophtheirus salmonis) parazitlerini temizlemek amacıyla biyolojik mücadele ajanı ('cleaner fish') olarak başarıyla kullanılmaktadır.

Ekolojik Değer ve Koruma

Maksimum 15-18 cm boya ulaşır. İnsan tüketimi sınırlıdır ancak balık çorbalarına lezzet katmak için kaynatılır. Kıyı ekosisteminde avcı balıkların temel yem kaynağıdır. IUCN Kırmızı Listesi'nde Asgari Endişe (LC) statüsündedir.