Golyan Balığı (Phoxinellus thracicus)

Trakya Gölyan Balığı (Phoxinus strandjae / Phoxinellus thracicus) Hakkında Detaylar

Istranca ve Meriç Havzası Soğuk Su Sazancığı

Leuciscidae familyasından Trakya Gölyan Balığı (Phoxinus strandjae, syn. Phoxinellus thracicus), Trakya bölgesindeki Istranca Dağları derelerinde, Meriç ve Ergene nehir havzalarında yaşayan küçük, çevik bir tatlı su balığıdır ("Strandzha minnow"). Yan tarafında koyu benekli uzunlamasına bir şerit bulunur.

Ekolojik Önemi

Bol oksijenli, hızlı akan çakıllı derelerde yaşar; sucul böcek larvaları ve alglerle beslenir. Alabalıkların ve tatlı su kefallerinin en önemli doğal yem balığıdır.

Maksimum Uzunluk / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 10.0 cm, maksimum ağırlık 0.015 kg (15 gram)'dır.

Trakya Golyan Balığı Morfolojisi ve Taksonomik Konumu

Trakya Golyan Balığı (Phoxinellus thracicus, güncel taksonomide Petroleuciscus borysthenicus / Squalius thracicus), Leuciscidae / Cyprinidae familyasına bağlı, Trakya ve Marmara havzasının serin akarsularında yaşayan narin yapılı küçük bir tatlısu balığıdır. Gövdesi silindirik, hafif basık ve uzamıştır; boyu ortalama 7 ila 11 cm (azami 15 cm) arasındadır. Vücut rengi sırtta zeytuni yeşil veya grimsi kahverengi, yanlarda gümüşi sarı, karında beyazdır; yanal çizgi boyunca soluk koyu bir boyuna şerit uzanır. Pulları orta büyüklükte ve parlaktır. Yüzgeçleri şeffaf açık sarımsı veya soluk turuncu tonlardadır.

Habitat Seçimi ve Akarsu Dinamikleri

Karadeniz havzasının güney ve batı nehir sistemlerinde, Trakya bölgesindeki derelerde (Meriç, Ergene havzaları) ve Marmara Denizi'ne dökülen temiz akarsularda yaşar. Akıntısı orta veya yavaş olan berrak dereleri, çakıllı ve kumlu zeminleri, su altı bitki örtüsü ve köklerle korunan dere kıyılarını tercih eder.

Diyet ve Beslenme Ekolojisi

Bentik mikro-fauna ve sucul böceklerle beslenir. Diyetinde kironomid (sivrisinek) larvaları, efemeroptera perileri, küçük tatlısu kabukluları (amfipodlar, kladoserler) ve su yüzeyine düşen karasal böcekler yer alır. Bazen ipliksi yeşil algleri de tüketir.

Üreme Parametreleri

İlkbahar sonu ve erken yaz aylarında (Mayıs-Haziran) ürerler. Dişi bireyler yapışkan yumurtalarını sığ, oksijeni bol akıntılı alanlardaki çakılların ve su altı köklerinin üzerine dökerler. Hızlı büyürler ve 1-2 yaşında cinsel olgunluğa ulaşırlar.

Tehditler ve Bölgesel Koruma

Ergene ve Trakya nehir havzalarındaki yoğun endüstriyel kirlilik, tarımsal kimyasal akıntıları ve kuraklık nedeniyle dere yataklarının kuruması popülasyonlarını tehdit etmektedir. Temiz su indikatörü bir türdür. IUCN Kırmızı Listesi'nde Asgari Endişe (LC) kategorisinde olmakla birlikte yerel kirlenmiş akarsularda korunması gerekmektedir.