Dosinia Lupinus (Dosinia lincta)

İnce Dosinia Midyesi (Dosinia lincta / Dosinia lupinus) Hakkında Detaylar

Pürüzsüz Parlak Dairesel Kumluk Midyesi

Veneridae familyasından Dosinia lincta / Dosinia lupinus, pürüzsüz parlak dairesel kumluk Venüs midyesi türüdür ("Smooth artemis").

Maksimum Kabuk Boyu / Ağırlık: Rapor edilen maksimum kabuk uzunluğu 4.5 cm, maksimum ağırlık 0.04 kg'dır.

Dairesel Pürüzsüz Venüs Kabuğu

Pürüzsüz Dosinia Midyesi (Dosinia lincta / Dosinia lupinus), madeni para gibi kusursuz dairesel yassı formu, porselen beyazı cilalı yüzeyi ve ince konsantrik büyüme çizgileriyle tanınır.

Habitat ve Kumluk Kıta Sahanlığı (5 - 150 m)

Akdeniz, Ege ve Marmara'nın 5 metreden 150 metreye kadar olan temiz kumluk ve kırmalık tabanlarında kuma birkaç santimetre gömülü olarak yaşar.

Çift Sifon ile Süspansiyonel Filtrasyon

Kum üstüne uzattığı giriş ve çıkış sifonlarıyla deniz suyunu devridaim ettirerek mikroskobik fitoplanktonları süzer ve bentik su kalitesini artırır.

Gastronomi ve Koleksiyonculuk

Maksimum 4.5 cm kabuk çapına ulaşır. Eti dolgun ve tatlıdır; Akdeniz kıyılarında deniz mahsulleri makarnalarında ve güveçlerde sevilerek tüketilir.

Dosinia Lupinus Morfolojik Ayrımı ve Kabuk Yapısı

Dosinia lupinus (bazen Dosinia lincta ile sinonim veya varyete olarak anılan), Veneridae familyasının küçük ila orta boylu, dairesel disk formundaki zarif çift çenetlilerinden biridir. Kabuk kalınlığı orta derecede olup, çapı genellikle 20 ila 35 mm arasında değişir. Kabuk dış yüzeyi parlak, pürüzsüz ve son derece ince konsantrik çizgilerle bezelidir; dış kabuk pürüzsüzlüğünden dolayı 'parlak artemis' adıyla da bilinir. Renk soluk sarımsı beyaz, porselen beyazı veya pembemsi krem tonlarında olup, bazen merkezden (umbo bölgesinden) çevreye yayılan çok hafif ışınsal pastel hareler gösterir. Menteşe hattında tipik venerid diş dizilimi yer alır.

Biyotop Özellikleri, Derinlik ve Dağılım Alanı

Kuzeydoğu Atlantik kıyılarından Akdeniz ve Karadeniz'in güney sahillerine kadar yayılım gösterir. Türkiye'de Akdeniz, Ege ve Marmara kıyılarında kumsal lagün girişlerinde, açık kıyı sığlıklarında ve 10 ila 80 metre derinlik arasındaki temiz kumlu sedimanlarda bolca kaydedilir. Güçlü orak biçimli kaslı ayağı sayesinde kum içine dikey olarak hızla gömülme kabiliyetine sahiptir. Çalkantılı dalga hareketlerinin oluşturduğu kum tepeciklerinin altındaki durağan su tabakasında güvenle barınır.

Ekolojik Rol, Beslenme ve Süzme Verimliliği

Fitoplanktonlar ve suda asılı duran organik detritik parçacıklarla beslenen süspansiyon süzücüsüdür. Dışarı uzanan narin sifonları, yüzey sedimanının hemen üzerinden suyu çeker. Solungaçlarında yakalanan besin parçacıkları mukus iplikçikleriyle ağıza aktarılır. Bu tür, deniz tabanındaki mikroalg biyokütlesinin dengelenmesinde ve sığ deniz sularının berraklaşmasında sessiz fakat sürekli bir biyolojik arıtıcı işlevi görür. Aynı zamanda vatozlar, çipura, mırmır ve kalkan gibi bentik balıklar ile deniz yıldızları ve etçil gastropodlar için zengin bir besin kaynağıdır.

Üreme ve Büyüme Stratejisi

İlkbahar sonu ve yaz mevsiminde yoğunlaşan dış döllenmeli üreme döngüsüne sahiptir. Dişi ve erkek bireyler aynı anda su kolonuna yüz binlerce yumurta ve sperm bırakırlar. Gelişen pelajik veliger larvaları fitoplanktonla beslenerek büyür ve 15-20 gün içinde uygun kumlu zeminlere çökerek metamorfoz geçirir. Büyüme hızı ilk iki yılda oldukça yüksektir ve 2-3 yıl içinde üreme olgunluğuna ulaşırlar.

İnsan Kullanımı, Mutfak Değeri ve Koruma

Dosinia lupinus, küçük boyutuna rağmen yumuşak ve lezzetli eti nedeniyle İtalya, İspanya ve Fransa gibi ülkelerde deniz mahsulü soslarında sevilerek tüketilir. Türkiye'de amatör kıyı toplayıcıları ve dalgıçlar tarafından tanınmakla birlikte geniş ölçekli endüstriyel hasadı yapılmaz. Doğal stokları henüz tükenme tehlikesi altında olmasa da (LC - Least Concern), kıyı dolguları, evsel ve tarımsal atık deşarjları sonucu tabanda oluşan oksijensiz çamur birikintileri popülasyon alanlarını daraltmaktadır.