Deniz Alası (Salmo labrax)

Deniz Alası / Karadeniz Somonu (Salmo labrax) Hakkında Biyolojik Detaylar

Karakteristik Özellikleri ve Anadromous Göç

Salmonidae familyasına mensup olan Deniz Alası (Salmo labrax), anadromous biyolojiye sahiptir; denizlerin serin sularında beslenip büyür, üreme zamanı nehir üst sularına ve derelere tırmanır. Gövdesinde X ve artı biçiminde koyu benekler taşır.

Gastronomi ve Yüksek Besin Değeri

Eti pembe, turuncu, dereceyağlı, protein ve Omega-3 deposudur. Fırında, Izgarada ve tütsülemede yüksek gastronomi değerine sahiptir.

Türkiye Bölgeleri ve Derinlik

Karadeniz (Rize, Trabzon, Artvin, Sinop kıyıları) ve Karadeniz'e dökülen bakir nehir ağızlarında yaşar.

Maksimum Ölçüler ve Yasal Av Limitleri

Maksimum boy 100 cm, ağırlık 14 kg'dır.

Yasal Mevzuat ve Yasaklar: Tarım ve Orman Bakanlığı 5/1 Ticari ve 5/2 Amatör Su Ürünleri Tebliği uyarınca minimum av boyu 40 cm'dir.

Morfolojik Yapı ve Karakteristik X Lekeleri

Salmo labrax (Salmonidae familyası), Karadeniz havzasının en asil ve en değerli anadrom somon türüdür. Deniz evresinde gövdesi parlak çelik mavisi-gümüşi renktedir; yan çizgisi boyunca ve sırtında küçük siyah 'X' biçimli benekler saçılmıştır. Güçlü bir yağ yüzgecine (adipoz yüzgeç), kaslı kuyruk sapına ve hidrodinamik torpido gövdeye sahiptir.

Anadrom Göç ve Doğu Karadeniz Nehirleri

Denizde 10 metreden 60 metreye kadar olan soğuk su tabakalarında beslenip büyür; ilkbahar ve sonbahar aylarında üremek için Doğu Karadeniz'in (Fırtına Deresi, Çoruh, İkizdere, Sürmene vb.) soğuk, oksijenli ve çağıldayan yayla nehirlerine tırmanır. Nehirlerde şelaleleri metrelerce havaya sıçrayarak aşar.

Yırtıcı Diyet ve Hızlı Büyüme

Denizde çaça, hamsi, kolyoz ve karideslerle beslenir; bol yağ depolar ve pembe-kırmızı renkli somon etine kavuşur.

Asgari Av Boyu, Tehditler ve Koruma Statüsü

Boyları 80-100 cm'ye, ağırlıkları 8-10 kg'a ulaşabilir. Nehirler üzerindeki HES regülatörleri, nehir kumu alımı ve kaçak avcılık nedeniyle doğal popülasyonları ağır tehdit altındadır. Tarım ve Orman Bakanlığı tebliğlerine göre asgari av boyu 35 cm'dir (üreme döneminde tüm nehirlerde avı yasaktır). IUCN Kırmızı Listesi'nde Asgari Endişe (LC) statüsünde olmakla birlikte yerel popülasyonları koruma altındadır.