Benekli Sardalya (Herklotsichthys punctatus)

Karakulak Hamsi / Benekli Sardalya (Herklotsichthys punctatus) Hakkında Detaylar

Lesepsiyen Sardalya Türü

Clupeidae familyasından Herklotsichthys punctatus, Süveyş Kanalı'ndan Akdeniz'e giren, sırtında ince siyah noktalar dizili kumluk sardalya balığıdır.

Maksimum Uzunluk: Rapor edilen maksimum uzunluk 18 cm, maksimum ağırlık 0.08 kg'dır.
Yasal Av Limiti: 5/1 ve 5/2 Tebliği uyarınca minimum av boyu 11 cm'dir.

Morfolojik Yapı ve Karakulak Benek Deseni

Benekli Sardalya veya Karakulak Hamsi (Herklotsichthys punctatus), Clupeidae (sardalyagiller) familyasına mensup, sığ kıyı sularının çevik ve zarif bir sürü balığıdır. Gövdesi uzamış, yanlardan basık ve narin pullarla kaplıdır; yetişkin boyu genellikle 12 ila 18 cm arasındadır. Canlı bireylerde sırt kısmı parlak mavi-yeşil, yanlar ayna gibi parıldayan gümüşi beyazdır. Türü yerli sardalya türlerinden ayıran en belirgin teşhis özelliği, sırtın üst kenarı boyunca boyuna bir sıra halinde dizilmiş küçük, koyu siyahımsı-yeşil benekler dizisi ve solungaç kapağının (operculum) üst arka kenarında yer alan soluk koyu bir lekedir. Karın omurgasında belirgin, testere dişli sert karın pulları (skutlar) bulunur.

Lesepsiyen Göç ve Akdeniz Kıyı Dinamikleri

Hint Okyanusu, Kızıldeniz ve Basra Körfezi kökenli olan bu tür, Süveyş Kanalı yoluyla Doğu Akdeniz'e göç eden tipik bir Lesepsiyen balıktır. İsrail, Lübnan, Suriye, Kıbrıs ve Türkiye'nin İskenderun ve Antalya körfezleri kıyılarında bol miktarda bulunur. Kıyı şeridine çok yakın, sığ (0 ila 25 metre derinlikteki) kumluk koyları, lagün çıkışlarını ve liman içlerini tercih eder. Yüzlerce bireyden oluşan son derece yoğun ve koordineli sürüler halinde yüzey sularında gezer.

Beslenme Biyolojisi ve Filtrasyon Kapasitesi

Herklotsichthys punctatus planktonla beslenen mikrofajik bir pelajiktir. Solungaç yaylarında sık dizilmiş ince solungaç dikenleri bulunur. Sürü halinde ağızları açık yüzerek su sütunundaki fitoplanktonik diyatomeleri, dinoflagellatları, zooplanktonik kopepodları, kladoserleri ve küçük balık yumurtalarını süzerler. Kıyı besin zincirinde mikroskobik plankton enerjisini lüfer, akya, lambuka ve deniz kuşlarına aktaran temel yem balığı basamağını teşkil ederler.

Üreme Döngüsü ve Hızlı Büyüme

Akdeniz'in sıcak sularında üreme dönemi ilkbahar sonundan sonbahar başına (Mayıs - Eylül) kadar devam eder. Yumurtlama kıyıya yakın sığ sularda gerçekleşir. Dişi balık vücut büyüklüğüne göre 15.000 ila 40.000 arasında pelajik serbest yüzen küresel yumurta döker. Döllenen yumurtalar yüzeyde sürüklenir ve 24-36 saat içinde larvalar çatlar. Hızlı büyüme oranına sahip olan benekli sardalyalar ilk yıllarının sonunda (yaklaşık 10-12 cm boyda) cinsel olgunluğa erişirler.

Balıkçılık, Gastronomi ve Yasal Avlanma Boyu

Doğu Akdeniz kıyılarında kıyı gırgırları, manyat ve uzatma ağlarıyla ticari olarak avlanır. Eti yağlı, omega-3 yağ asitleri bakımından zengin, yumuşak ve lezzetlidir; tavası, ızgarası yapılır ve tuzlama/konserve sanayisinde değerlendirilir. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yayımladığı 5/1 Ticari ve 5/2 Amatör Tebliği uyarınca sardalya türleri için asgari yasal avlanma boyu 11 cm'dir. IUCN Kırmızı Listesi'nde popülasyonu stabil kabul edilir ve "Asgari Endişe" (LC) statüsünde listelenmiştir.