Actinia Cari - Grilde Anemone (Actinia cari)

Kırmızı Deniz Gülü / Kırmızı Anemon (Actinia equina) Hakkında Detaylı Rehber

Gelgit Sığlıklarının Kırmızı Sakini

Actiniidae familyasından Kırmızı Deniz Gülü (Actinia equina), Ege, Akdeniz ve Marmara gelgit bölgesindeki sığ kayalıklara vantuz tabanıyla sıkıca tutunan parlak domates kırmızısı bir deniz şakayığıdır. Sular çekildiğinde jelatinimsi bir top halini alarak nemini korur; sular yükseldiğinde ise 192 adet tentakülünü açarak kıyı süpürücülüğü yapar.

Morfometri ve Yakıcı Hücreler

Maksimum Disk Çapı: Rapor edilen maksimum disk çapı 7 cm'dir.
Beslenme ve Savunma: Tentaküllerindeki yakıcı knidosit hücreleri sayesinde temas eden küçük karides ve balık larvalarını felç ederek ağzına çeker. İnsanlarda hafif kaşıntıya sebep olabilir.

Konsantrik Çizgili Gövde ve Geri Çekilebilir Tentaküller

Actiniidae familyasından Actinia cari (Çizgili deniz şakayığı / Çizgili anemon / Striped sea anemone), Akdeniz ve Ege kayalıklarına özgü endemik bir knidli türüdür. Kırmızı domates anemonunun (Actinia equina) aksine, sütun biçimli gövdesi üzerinde enine uzanan belirgin yeşilimsi-kahverengi, zeytuni veya koyu mavi eşmerkezli çizgiler taşır.

Ağız diskinin etrafında 4 sıra halinde dizilmiş yaklaşık 120 ila 190 adet esnek tentakül bulunur. Tentaküller av yakalamak için açıldığında zarif bir çiçeği andırır; dokunulduğunda veya sular çekildiğinde saniyeler içinde gövde içine çekilerek pürüzsüz jölemsi bir düğmeye dönüşür. Çapı 3 ila 6 cm arasındadır.

Gelgit Kuşağı ve Loş Kaya Yarıklı Sualtı Tabanı

Marmara, Ege ve Akdeniz'in kıyı hattından 0.5 ila 10 metre derinliklerine kadar olan sığ kayalık zeminlerinde yaşar. Güçlü taban diskiyle kayalara sımsıkı yapışır. Doğrudan yakıcı güneş ışığı alan açık yüzeyler yerine, dalga çarpmayan kaya altları, mağara girişleri ve sarkıt gölgelerini tercih eder.

Nematokist Zıpkınları ve Mikro Avcılık

Tentakülleri, mikroskobik zehirli zıpkınlar içeren milyonlarca "nematokist" kapsülüyle donatılmıştır. Su akıntısıyla tentaküllere çarpan küçük amfipotlar, yengeç larvaları, minik karidesler ve küçük balık yavruları felç edilerek ağız açıklığına taşınır.

Varyatif Üreme ve Akrosfer Savunması

Hem eşeyli hem de bölünme (pedal laserasyon) yoluyla eşeysiz üreyebilir. Tentaküllerinin tabanında mavi renkli "akrosfer" adı verilen özel savunma kesecikleri bulunur; komşu anemonlarla alan kavgasına girdiğinde bu keseciklerdeki yoğun yakıcı hücreleri kullanarak rakibini geri püskürtür.

Kıyı Biyoçeşitliliği ve Çevre Hassasiyeti

Temiz, iyi oksijenlenmiş ve dalga sirkülasyonu olan kıyıların doğal parçasıdır. Petrol kirliliği, deterjan atıkları ve aşırı kıyı tahribatı anemon kolonilerini olumsuz etkiler. Akdeniz kıyı ekolojisinde bentik biyoçeşitlilik zenginliğinin önemli bir simgesidir.