Yıldızlı Vatoz (Raja asterias)

Yıldızlı Vatoz / Akdeniz Yıldızlı Vatozu (Raja asterias) ⚠️ NT

Sırtında Yıldız Halkalı Beyaz Benekler Taşıyan Akdeniz Endemiği Dip Vatozu

Rajidae familyasından Yıldızlı Vatoz (Raja asterias), Marmara, Ege ve Akdeniz'in 10 ila 150 metre derinliğindeki kumluk ve çamurluk diplerinde yaşayan, kahverengi-sarı sırtı üzerinde siyah halkalarla çevrili çok sayıda parlak beyaz yıldız benek bulunan ve Akdeniz'e endemik olan lezzetli bir kıkırdaklı dip balığıdır ("Mediterranean starry ray").

Maksimum Boy / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 80.0 cm, maksimum ağırlık 4.0 kg'dır.

Yıldız Haleli Beyaz Benekler ve Kısa Burunlu Disk

Rajidae familyasından Raja asterias (Yıldızlı Vatoz / Akdeniz Yıldızlı Vatozu / Starry ray), Akdeniz havzasına neredeyse tamamen endemik olan büyüleyici bir kıkırdaklı dip balığıdır. Gövde diski rombik, köşeleri yuvarlatılmış ve burun açısı geniştir. En ayırt edici taksonomik özelliği, açık kahverengi veya kül rengi sırtı üzerinde düzensiz olarak dağılmış, etrafı koyu kahverengi noktacıklarla yıldız veya çiçek gibi çevrelenmiş çok sayıda beyaz benektir.

Kuyruğu üzerinde ve sırt omurgasında geriye doğru uzanan düzenli bir sıra keskin tüberkül dikeni yer alır; karın tarafı tamamen pürüzsüz ve beyazdır. Maksimum toplam boyu 75-80 cm'ye, ağırlığı 3.5 kg'a ulaşabilir.

Kıyı Kumsalları ve Kıta Sahanlığı Zeminleri

Ege Denizi, Marmara Denizi ve Akdeniz kıyılarında 5 ila 150 metre (özellikle 20-70 m) derinlikler arasındaki sığ kumluk, çakıllık ve çamurluk diplerde yaşar. Kıyı sığlıklarını diğer vatoz türlerine göre daha çok tercih eder; tabana yapışarak kumu kanatlarıyla üzerine atar.

Elektroresepsiyon ile Bentik Kabuklu Avı

Başının altındaki Lorenzini ampulleriyle kumlukta gizlenen kabukluların yaydığı zayıf elektriksel alanları algılar. Diyetinin %70'inden fazlasını kıyı yengeçleri, çamur karidesleri, küçük çift kabuklular ve dil balığı gibi küçük bentik balıklar oluşturur.

Boynuzsu Keratin Kapsüller ve Kıyı Kuluçkası

Ovipardır. Dişi ilkbahar ve yaz aylarında 40 ila 120 adet dikdörtgen boynuzsu keratin yumurta kapsülü üretir. Kapsüllerin uçlarındaki sert boynuzlar dipteki alg ve taşlara takılarak sabitlenir. Embriyo 5-7 ay içinde gelişerek 8-10 cm boyunda yavru vatoz olarak kapsülden çıkar.

Akdeniz Endemizmi ve Koruma Durumu (IUCN NT) ⚠️

Kanat eti kemiksiz kıkırdak yapısıyla haşlama salata ve kaparili tereyağlı tavalarda Akdeniz mutfağında sevilerek tüketilir. Ancak sığ kıta sahanlığında dip trolü ve uzatma ağlarına çok sık takılması ve sadece Akdeniz'e özgü olması sebebiyle IUCN Kırmızı Listesi'nde Tehdide Yakın (NT) kategorisindedir; popülasyonlarının korunması sürdürülebilir balıkçılık için zorunludur.