Trinomen (Merlangius merlangus euxinus)

Karadeniz Mezgiti ve Üçlü İsimlendirme (Merlangius merlangus euxinus)

Karadeniz Sofralarının Bembeyaz Lokum Balığı ve Taksonomik Alt Tür Yapısı

Gadidae familyasından Karadeniz Mezgiti (Merlangius merlangus euxinus), Karadeniz ve Marmara'nın soğuk dip sularında yaşayan, bembeyaz kılçıksız etiyle tavası meşhur olan Karadeniz alt türüdür ("Black Sea whiting"). 5/1 & 5/2 Tebliği uyarınca **minimum av boyu 13 cm'dir**.

Maksimum Boy / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 50.0 cm, maksimum ağırlık 1.0 kg'dır.

Trinomen Kuralı ve Karadeniz Alt Türü

Zoolojik taksonomide ikili adlandırma (binominal nomenclature) tür seviyesinde kullanılırken, coğrafi izolasyon ve morfolojik farklılaşmalar sonucunda oluşan alt türleri tanımlamak için üçlü isimlendirme (trinomen) kullanılır. Burada Merlangius cins adını, merlangus tür epitetini ve euxinus Karadeniz havzasına özgü alt tür epitetini (antik Yunanca Karadeniz anlamına gelen "Pontus Euxinus"tan türemiştir) temsil eder. Atlantik mezgitinden daha küçük boyu, pullarının yapısı ve omur sayısı farkıyla ayrılır.

Morfolojik Yapı ve Ayırt Edici Yüzgeçler

Gadidae (Mezgitgiller) familyasının karakteristik üyesi olarak sırtında birbirine yakın üç ayrı sırt yüzgeci ve anüsün hemen ardından başlayan iki ayrı anal yüzgeç taşır. Vücut ince, uzun ve narin pullarla kaplıdır. Sırtı sarımsı-kahverengi veya grimsi zeytunidir; yan çizgisi gümüşi parıldar ve göğüs yüzgecinin birleşim yerinde belirgin koyu kahverengi-siyah bir leke yer alır. Alt çenesinde besin ararken kumları yoklayan çok küçük bir bıyık (barbel) bulunur.

Habitat ve Karadeniz Soğuk Ara Tabakası (CIL)

Karadeniz ve Marmara Denizi'nin soğuk dip sularında (özellikle 6-12°C aralığındaki Soğuk Ara Tabaka - CIL) 20 ila 120 metre derinliklerdeki çamurlu, killi ve kumlu sedimanlar üzerinde yaşar. Karadeniz'in oksijenli tabakasının taban sınırına kadar yayılım gösterir. Yazın su ısındığında daha derin soğuk sulara çekilirken, kışın kıyı sığlıklarına sokulur.

Beslenme ve Ekosistem Rolü

Etobur ve doymak bilmez bir dip avcısıdır. Küçük yaşlarda kopepodlar, mysidler ve çamur karidesleriyle (Crangon crangon) beslenir; büyüdükçe hamsi, çaça, çamuka ve genç dip balıklarını avlar. Kendisi de yunusların, kalkan balıklarının, mezgit avcısı berlamların ve pisi balıklarının ana besin kaynaklarından birini teşkil eder.

Yasal Av Limiti, Balıkçılık ve Karadeniz Gastronomisi

Tarım ve Orman Bakanlığı 5/1 Ticari ve 5/2 Amatör Tebliği uyarınca Karadeniz mezgitinin asgari av boyu 13 cm'dir. 13 cm altındaki bireylerin avlanması, karaya çıkarılması ve satışı kesinlikle yasaktır. Dip trolü, uzatma ağları ve çapari takımlarıyla avlanır. Bembeyaz, yumuşacık, kılçıksız ve son derece hafif lokum gibi etiyle Karadeniz mutfağının baş tacıdır; mısır ununa bulanıp tereyağında veya zeytinyağında kızartılan tavası bölgenin vazgeçilmez lezzetidir.