Çivili Kalkan - Turbot (Psetta maxima)

Bayağı Kalkan Balığı / Atlantik Kalkanı (Scophthalmus maximus)

Genel Tanım ve Taksonomik Özellikler

Scophthalmidae familyasından Bayağı Kalkan Balığı (Scophthalmus maximus, syn. Psetta maxima), Akdeniz, Ege ve Kuzeydoğu Atlantik kıyılarında yaşayan, pulsuz derisindeki sivri kemiksi tüberkülleri, mükemmel kromatofor kamuflajı ve üstün gastronomik değeriyle bilinen kraliyet sınıfı bir dip balığıdır.

Maksimum Boy / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 100.0 cm, ağırlık 25.0 kg'dır.

Morfolojik Yapı ve Ayırt Edici Nitelikler

Daireye yakın yassı ve geniş gövde formu vardır. Gözler vücudun sol tarafındadır ve araları geniştir. Derisi pulsuzdur ve üst tarafında rasgele serpiştirilmiş sert kemiksi yumrular (düğmeler) bulunur. Renklenme yattığı zemine göre anında ton değiştirir; açık kum sarısından koyu çikolata kahvesine kadar benekli varyasyonlar sergiler.

Coğrafi Dağılım ve Yaşam Alanı (Habitat)

Kıyıdan 80 metre derinliğe kadar olan açık kum, çakıl ve kırma mercan diplerinde yaygındır.

Beslenme Rejimi ve Avlanma Stratejisi

Aktif taban yırtıcısıdır. Diyetinin %80'inden fazlasını dipte yaşayan küçük balıklar (kum balıkları, çaça, dil yavruları) ve iri dekapod kabuklular oluşturur.

Üreme Döngüsü ve Biyolojik Gelişim

İlkbahar ve yaz aylarında ürer. Yavrular ilk evrede pelajik yüzücüdür; gövde asimetrisi tamamlandıktan sonra tabana inerler. Akuakültürde (balık çiftliklerinde) başarılı şekilde üretilen türlerdendir.

Balıkçılık, Avcılık Kuralları ve Tüketim Değeri

Derin kum sırtlarında yemli dip paragatları ve ağır kurşunlu sörf oltalarıyla avlanır. Yasal av boyu en az 45 cm'dir.

Gastronomik Değer ve Koruma Statüsü

Fransız ve Akdeniz mutfağında 'Turbot' adıyla anılan ve en yüksek fiyatla satılan sofra balıklarındandır. Fırında tereyağlı bütün fırın, hollandez soslu buğulama ve ızgara filetosu gastronominin zirvesidir. Popülasyonları av baskısı nedeniyle kontrol altındadır (LC/VU sınırında).