Pisi Balığı (Arnoglossus kessleri)

Kessler Pisi Balığı / Küçük Pisi (Arnoglossus kessleri)

Sol Gözlü İnce Şeffaf Pullu Minyatür Kıyı Pisisi

Bothidae familyasından Kessler Pisi Balığı (Arnoglossus kessleri), Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'in sığ sahil kumluklarında (0.5-20 m) yaşayan, sol gözlü, incecik yarı şeffaf gövdeli ve sarımsı-gri kamufle renkli minyatür bir yassı dip balığıdır ("Scaldback"). Minimum av boyu 20 cm'dir.

Maksimum Boy / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 10.0 cm, ağırlık 0.02 kg (20 gram)'dır.

Morfolojik Yapı ve Minyatür Sol Gözlü Beden

Bothidae (Solgözlü Pisigiller) familyasına mensup olan Arnoglossus kessleri (Kessler Pisi Balığı / Küçük Kaya Pisisi / Scaldback), denizlerimizin sığ sahillerinde yaşayan en minik yassı balık türlerinden biridir. Larval evrede normal bir balık gibi iki yanda olan gözler, metamorfozla birlikte vücudun sol tarafına göç eder; böylece balığın sol tarafı "gözlü üst taraf", sağ tarafı ise "kör alt taraf" haline gelir. Gövdesi son derece yassı, ince, eliptik ve yarı şeffaf bir yapıya sahiptir.

Derisi çok narin olup üzerindeki ktenoid pullar ele alındığında kolayca dökülür (bu nedenle İngilizce'de "haşlanmış sırt" anlamına gelen scaldback adıyla anılır). Gözlü tarafının rengi kum sarısı, açık bej veya grimsi zemin üzerinde küçük kahverengi ve koyu sarı beneklerle bezelidir. Yüzgeçleri şeffaf olup üzerinde minik lekeler bulunur. Balığın maksimum boyu yalnızca 9-10 cm civarındadır; kıyılarımızda sıklıkla 5-8 cm boyundaki bireylerine rastlanır.

Yaşam Alanı ve Sahil Sığlıklarında Kamuflaj

Arnoglossus kessleri, Karadeniz, Marmara Denizi, Ege Denizi ve Akdeniz kıyılarında yaygındır. Genellikle 0.5 metreden başlayarak 20-30 metre derinliğe kadar inen sığ sahil kumluklarında, dalga kırılma çizgilerinde ve deniz çayırı açıklıklarında yaşar. Kuma yattığında yüzgeç hareketleriyle üzerine ince bir kum tabakası örter; dışarıda yalnızca fırlak ve bağımsız hareket edebilen iki minik gözü kalır. Mükemmel kromatofor kontrolü sayesinde kum tanelerinin rengini ve desenini birebir taklit eder.

Beslenme Biyolojisi: Mikro Pusu Avcısı

Boyunun küçüklüğüne rağmen son derece çevik bir etoburdur. Kuma gömülü halde gözleriyle çevreyi tarar. Yakınından geçen minik mysid karidesleri, kopepodlar, amfipodlar, küçük kum solucanları ve yavru çaça/hamsileri fark ettiği anda kumdan şimşek gibi fırlayarak asimetrik çenesiyle avını kapar ve yeniden kuma gizlenir.

Üreme Döngüsü ve Pelajik Larvalar

Üreme dönemi ilkbahar sonu ve yaz aylarıdır. Dişiler sığ kıyı sularına pelajik mikroskobik yumurtalar döker. Yumurtadan çıkan larvalar simetriktir ve açık denizde plankton arasında dik yüzer. Belirli bir boya ulaştıklarında sağ göz kafanın üzerinden sol tarafa kayarak yerleşir, vücut yassılaşır ve yavru balık kıyı kumsallarına inerek dip yaşamına başlar.

Yasal Av Durumu ve Ekolojik Kıymet

Yasal Mevzuat Notu: Su ürünleri mevzuatında ticari pisi balıkları için asgari av boyu 20 cm olarak belirlenmiş olsa da, Arnoglossus kessleri biyolojik olarak en fazla 10 cm'ye kadar büyüyebilen bir minyatür türdür. Bu nedenle ticari veya amatör avcılık hedefi değildir; ağlara hedef dışı takıldığında tüketilmemeli, ekosistem dengesi için canlı olarak denize iade edilmelidir. Sığ kumluk sahillerde levrek, kırlangıç, vatoz ve deniz kuşları için son derece kıymetli bir yem tabanı oluşturur.