Holothuriidae familyasından olan Deniz Hıyarı (Holothuria tubulosa), deniz tabanındaki kumu ve çamuru ağzıyla yutarak içerisindeki organik artıkları sindirip deniz tabanını temizleyen ekolojik vakum canlısıdır. Uzak Doğu pazarlarında yüksek ihracat değerine sahiptir.
KONTROLLÜ KOTA: Deniz habitatının çökmesini ve aşırı avcılığı önlemek için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından deniz hıyarı avcılığı sadece belirli yıllarda bakanlıkça lisanslı ticari gemilere izin verilir; amatör olarak toplanması ve satılması TAMAMEN YASAKTIR.
Siyah Deniz Hıyarı veya Tüpçü Deniz Hıyarı (Holothuria tubulosa), Holothuriidae familyasına bağlı, bentik deniz tabanının en önemli derisidikenli (Echinodermata) türüdür. Gövdesi silindirik, sosis veya hıyar benzeri kalın ve kaslıdır; boyu ortalama 20 ila 35 cm (azami 45 cm) arasındadır. Vücut rengi koyu kahverengi, arduvaz siyahı veya kızıl kestanedir; sırt yüzeyi konik siğil benzeri papillerle kaplıdır. Karın yüzeyinde (trivium) zemin boyunca sürünmesini sağlayan yüzlerce küçük tüp ayak (podia) sıralanmıştır. Ağzının etrafında sedimanı yakalayan 20 adet dallanmış dokunaç yer alır.
Tüm Akdeniz havzasında, Ege Denizi ve Marmara Denizi'nde çok yaygındır; Karadeniz'in güney kesimlerinde de bulunur. 1 metreden 50-70 metre derinliğe kadar olan kumlu, çamurlu diplerde ve özellikle Posidonia oceanica deniz çayırı yataklarında yaşar.
Deniz hıyarları denizlerin toprak solucanlarıdır. Ağız dokunaçlarıyla organik madde yüklü kumu ve çamuru sürekli ağzına alır. Sediman içindeki mikroalgleri, bakterileri ve çürüyen organik detritusu sindirir; temizlenmiş, havalandırılmış ve mineralize olmuş kumu arkasından silindirik peletler halinde dışarı bırakır. Bu bioturbasyon faaliyeti deniz tabanının kokuşmasını ve oksijensiz kalmasını engeller.
Tehdit altındayken kloak açıklığından beyaz, yapışkan ve zehirli savunma iplikçikleri fırlatır veya vücut boşluğundaki iç organlarını dışarı atarak avcıyı şaşırtır (ototomi); daha sonra organlarını haftalar içinde yeniden üretir (rejenerasyon).
Çin ve Güneydoğu Asya mutfağında 'trepang / beche-de-mer' adıyla kurutularak tüketilen, afrodizyak ve şifalı kabul edilen son derece pahalı bir ihraç ürünüdür. Türkiye'den Uzak Doğu'ya her yıl milyonlarca dolarlık deniz hıyarı ihraç edilmektedir. Ancak kaçak ve aşırı dalgıç avcılığı popülasyonları tüketme noktasına getirdiği için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından rotasyonel avcılık, kota ve av yasağı dönemleri uygulanmaktadır. IUCN Kırmızı Listesi'nde Asgari Endişe (LC) statüsünde olmakla birlikte sıkı izlenmektedir.