Gibbula Adansoni - Adanson’s Gibbula (Gibbula adansoni)

Adanson Koni Salyangozu (Gibbula adansoni / Steromphala adansonii) Hakkında Detaylar

Posidonia Çayırlarının Sedefli Minik Otoburu

Trochidae familyasından Adanson Koni Salyangozu (Gibbula adansoni, güncel adıyla Steromphala adansonii), Marmara, Ege ve Akdeniz'in 1 ila 25 metre derinliklerindeki Posidonia oceanica ve Cymodocea deniz çayırları üzerinde yaşayan konik üst kabuklu küçük bir gastropoddur ("Adanson's top shell"). Kabuk içi parlak sedef (nacre) tabakasıyla kaplıdır.

Beslenme ve Ekolojik Rolü

Deniz çayırlarının yaprakları üzerinde biriken mikroskobik epifit algleri ve biyofilmleri radula diliyle kazıyarak beslenir. Deniz çayırı ekosisteminin temiz ve sağlıklı kalmasında kilit rol oynar. Çipura, sargoz ve karagöz balıklarının doğal yemidir.

Maksimum Kabuk Boyu / Ağırlık: Rapor edilen maksimum kabuk yüksekliği 1.5 cm, ağırlık 0.005 kg (5 gram)'dır.

Gibbula Adansoni Morfolojisi ve Sedefli Kabuk Yapısı

Gibbula Adansoni (güncel taksonomik adıyla Steromphala adansonii, Adanson's Gibbula), Trochidae (Fırdöndü Salyangozugiller / Top Shells) familyasına mensup, küçük boyutlu, konik ve estetik kabuklu bir denizel karındanbacaklı (gastropod) yumuşakçadır. Kabuk boyu genellikle 8 ila 14 mm arasında değişir. Kabuğu tam bir fırdöndü veya topaç formundadır; kulesi basık konik, tabanı ise geniştir. Kabuk yüzeyinde ince spiral yivler ve pürüzsüz büyüme çizgileri yer alır. Dış renklenme açık devetüyü, yeşilimsi sarı veya krem zemin üzerine zikzaklar, kırmızımsı kahverengi enine lekeler ve harelerle bezelidir. Kabuğun iç yüzeyi göz kamaştırıcı parlaklıkta hakiki doğal sedef tabakasıyla (nacre) kaplıdır. Açıklığı (apertura) yuvarlak olup, tabanında belirgin bir göbek deliği (umbilicus) bulunur.

Biyotop, Sığ Kayalıklar ve Deniz Çayırları

Akdeniz havzası geneline, Ege Denizi, Marmara Denizi ve Karadeniz kıyılarına yayılmıştır. Mediolittoral ve sığ infralittoral zonlarda, su yüzeyinden 15-20 metre derinliğe kadar olan kayalık kıyılarda, dalgakıranlarda, taşların üzerinde ve özellikle Posidonia oceanica ile Cymodocea nodosa deniz çayırı yaprakları üzerinde yaşar. Kıyı sığlıklarında çok yoğun koloniler oluşturabilir.

Otçul Kazıyıcı Beslenme ve Radula Mekaniği

Gibbula adansoni, katıksız bir mikro-herbivor ve bentik alg kazıyıcısıdır. Ağzında bulunan son derece sert mineralli çok sıralı taenioglossat radula dişleriyle kaya yüzeylerini, taşları ve deniz çayırı yapraklarını bir zımpara gibi tarar. Buralarda biriken mikroskobik diyatomları, tek hücreli yeşil ve kahverengi alg filmlerini ve organik detritusu kazıyarak beslenir. Bu faaliyetiyle deniz çayırı yapraklarının üzerini temizleyerek bitkilerin daha iyi fotosentez yapmasına yardımcı olur (mutualist ekolojik katkı).

Üreme ve Biyolojik Döngü

Ayrı eşeyli canlılardır. İlkbahar ve yaz aylarında deniz suyuna serbest yumurta ve sperm bırakırlar. Dış döllenmeyle gelişen trokofor ve ardından veliger larvaları kısa bir planktonik evrenin ardından uygun yosunlu taş zeminlere çökerek minik fırdöndü salyangozları olarak bentik yaşama başlarlar.

Ekolojik Önem ve Koruma

Küçük boyutu nedeniyle insan gıdası olarak tüketilmez; ancak kıyı ekosisteminde çipura, sargoz, karagöz ve çağıldak yengeçleri için vazgeçilmez bir doğal yem kaynağıdır. Kıyı kirliliği ve petrol sızıntılarına karşı hassastır. IUCN Kırmızı Listesi'nde Asgari Endişe (LC) statüsünde yer almaktadır.