Gastrana Fragilis - Fragile Tellin (Gastrana fragilis)

Kırılgan Gastrana Midyesi (Gastrana fragilis) Hakkında Detaylar

Tebeşirimsi Beyaz Kırılgan Çamurluk Midyesi

Tellinidae familyasından Kırılgan Gastrana Midyesi (Gastrana fragilis), tebeşir beyazı mat renkli, son derece ince ve kırılgan kabuklu iki kabuklu yumuşakça türüdür. Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'in sığ çamurlu kumluklarında, dalyanlarında ve acı su lagünlerinde bol bulunur.

Ekolojik Rolü

Çamur tabakasının 5-15 cm altına gömülerek organik partikülleri süzer. Su kuşlarının ve çamurluk diplerde gezinen mırmır ve çipura balıklarının ana besinlerindendir.

Maksimum Kabuk Boyu / Ağırlık: Rapor edilen maksimum kabuk uzunluğu 4.5 cm, maksimum ağırlık 0.03 kg'dır.

Gastrana Fragilis Morfolojisi ve Kabuk Kırılganlığı

Gastrana fragilis (Kırılgan Tellin / Fragile Tellin), Tellinidae familyasına ait, adından da anlaşılacağı üzere son derece ince, narin ve kireçsi kırılgan kabuk yapısıyla ayırt edilen bir çift çenetli (bivalv) yumuşakçadır. Kabuk boyu genellikle 30 ila 45 mm civarındadır. Kabuğu hafifçe şişkin, üçgenimsi-oval formdadır; arka ucu kıvrımlı ve hafifçe açık kalır. Kabuk dış yüzeyi mat tebeşir beyazı, krem veya soluk sarımsı renkte olup kaba konsantrik büyüme hatları taşır. İç kabuk porselen beyazı olup, çok derin ve geniş bir pallial sinüse sahiptir.

Lagünler, Haliçler ve Çamurlu Bentik Biyotop

Doğu Atlantik kıyılarında ve Akdeniz, Ege Denizi, Marmara Denizi ile Karadeniz'in kıyı sığlıklarında yaygındır. Gastrana fragilis, aşırı dalgalı açık deniz sahillerinden ziyade korunaklı koyları, kıyı lagünlerini, nehir ağızlarını (estuarin zonlar) ve haliçleri tercih eder. Mediolittoral ve sığ infralittoral zonlarda, 0.5 metreden 15 metre derinliğe kadar uzanan yumuşak, organik maddece zengin çamurlu ve siltli-kumlu tabakalara 10-20 cm derinliğe gömülerek yaşar.

Detritivor Beslenme ve Tortu Süpürme

Tellinidae familyasının genelinde olduğu gibi, Gastrana fragilis tipik bir yüzey tortusu beslenicisidir (deposit feeder). Çok uzun, esnek ve bağımsız olan inhalant sifonunu çamur yüzeyine uzatarak tortu üzerine çöken organik detritusu, mikroalgleri ve bakteri biyofilmlerini adeta bir hortum gibi süpürür. Bu beslenme şekliyle lagün tabanındaki organik birikintilerin temizlenmesine büyük katkı sunar.

Üreme ve Larval Dağılım

İlkbahar sonu ve yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının artmasıyla gamet salınımı gerçekleşir. Döllenen yumurtalardan çıkan serbest yüzen veliger larvaları sığ kıyı akıntılarıyla lagün sistemi içerisine dağılır ve zengin çamurlu zeminlere çökerek erginleşir.

Ekolojik Önem ve Koruma

Doğrudan ticari bir tüketim değeri olmamakla birlikte, lagün ekosistemlerinde çulluklar, martılar ve kıyı kuşları ile çipura ve levrek gibi ticari balıklar için zengin bir besin deposudur. Lagünlerin kirlenmesi, kurutulması ve aşırı dip tortulaşması popülasyonlarını olumsuz etkiler. IUCN Kırmızı Listesi'nde Asgari Endişe (LC) statüsündedir.