Görsel Yok

Biyolojik Değerleri

Bilimsel İsmi Tellina planata
Familya Tellinidae
Sınıflandırma Mollusca (Yumuşakçalar)
Yaşam Derinliği 20 - 250 m
Maksimum Boy 6.5 cm
Maksimum Ağırlık 0.035 kg
Beslenme Tipi Bentivor (Dip Hayvanları)
Koruma Statüsü Duyarlı (VU)

Yassı Tellin Midyesi (Tellina planata)

Geniş Yassı Sarımtırak-Pembe Kabuklu Kumluk Midyesi

Tellinidae familyasından Yassı Tellin (Tellina planata), Marmara, Ege ve Akdeniz'in 1 ila 50 metre derinliğindeki kumluk ve çamurluk diplerinde yaşayan, oldukça yassılaşmış geniş kabuğu ve sarı-pembe renk geçişleriyle tanınan bir türdür ("Flat tellin").

Maksimum Kabuk Boyu / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 6.5 cm, ağırlık 0.035 kg (35 gram)'dır.

Morfolojik Yapı ve Yassılaşmış Zarafet

Yassı tellin midyesi (Tellina planata veya güncel taksonomide Peronaea planata), Tellinidae familyasının Akdeniz ve Ege kıyılarındaki en karakteristik temsilcilerinden biridir. Kabuğu belirgin şekilde yassılaşmış, basık, genişçe oval ve narin yapılıdır. Sağ kapak sol kapağa kıyasla hafifçe daha bombelidir ve arka ucu hafif sağa doğru kıvrılarak karakteristik bir fleksura oluşturur. Kabuk yüzeyi ince, birbirine paralel konsantrik büyüme çizgileriyle kaplıdır ve pürüzsüz, ipeksi bir dokuya sahiptir. Renklenmesi krem-beyaz zemin üzerine merkezden çevreye doğru yayılan şeftali, pembe ve açık portakal sarısı tonlardaki ışınsal bantlarla bezenmiştir; kabuk içi ise sedefimsi parlaklıkta ve canlı turuncu-pembe nüanslar içerir.

Yaşam Alanı, Derinlik ve Kumluk Sediman Uyumu

Tellina planata, kıyı sörf zonunun hemen gerisinden başlayarak yaklaşık 50 metre derinliğe kadar uzanan temiz kumluk, çakıllı kum ve detritik killi kum zeminlerde yaşar. Güçlü, kama biçimli kaslı ayağı sayesinde kum içine çok hızlı bir şekilde dikey olarak gömülebilir. Genellikle kum yüzeyinin 5 ila 15 santimetre altında yan yatarak konumlanır. Sahip olduğu iki adet birbirinden tamamen bağımsız, son derece uzun ve esnek sifonu kum tabakasının üzerine doğru uzanır; bu sifonlar sayesinde sediment içinde güvenle saklanırken su kolonuna ve zemin yüzeyine temasını sürdürür.

Beslenme Mekanizması: Dip Yüzeyini Süpüren Tortul Beslenme

Tellin midyeleri, tipik süspansiyon besleyicilerden farklı olarak aktif "tortul süpürücü" (deposit feeder) canlılardır. Giriş sifonu (inhalant siphon), kum tabakasının üzerinde adeta bir elektrikli süpürge hortumu gibi dairesel hareketlerle dolaşarak sediment yüzeyine çökmüş mikroalgleri, bentik diatomları, bakteri filmlerini ve organik çökeltileri emer. Alınan partiküller solungaçlardaki siliyer yollarla ağız palplerine iletilir, sindirilemeyen kum tanecikleri ise psödofeces (sahte dışkı) olarak atılır. Çıkış sifonu ise arıtılmış suyu ve atıkları yukarıya püskürtür. Bu aktif beslenme davranışı sedimentin havalanmasını ve besin döngüsünü hızlandırır.

Üreme ve Pelajik Gelişim

Ayrı eşeyli (gonokorist) olan yassı tellin midyesi, üreme dönemini ilkbahar sonu ve yaz aylarında yaşar. Su sıcaklığının 20°C üzerine çıkmasıyla birlikte dişi ve erkek bireyler gametlerini açık suya eş zamanlı olarak bırakırlar. Döllenme suda gerçekleşir ve mikroskobik trokofor larvası meydana gelir. Kısa sürede çift kabuklu serbest yüzen veliger larvaya dönüşen yavrular, 2-3 haftalık planktonik sürüklenmenin ardından metamorfoz geçirerek kaslı ayağını geliştirir ve uygun kumlu tabanlara çökerek dip yaşamına adapte olur.

Gastronomi, Ekosistem ve Koruma

Fransa, İtalya ve İspanya'da "telline" veya "haricot de mer" adıyla çok yüksek gastronomi değerine sahip olan tellin türleri, tereyağında sarımsak ve maydanozla sote edilerek veya kabuklu deniz ürünleri makarnalarında tüketilir. Türkiye kıyılarında ticari hasadı sınırlı olup yerel amatör toplayıcılar tarafından el tırmıklarıyla toplanır. Dip trolü çekimi ve kıyı erozyonu kumluk habitatları tahrip ederek tellin yataklarını olumsuz etkiler. Çipura, mırmır, pisi balıkları ve vatozlar için başlıca doğal besin kaynağı olduğundan kıyı balıkçılığı verimliliği açısından kilit ekolojik öneme sahiptir.

📚 Bilimsel Kaynaklar:
Bu sayfadaki veriler FishBase ve WoRMS (MarineSpecies) referans alınarak derlenmiştir. Güncel ve doğrulanmış bilimsel bilgi için bu kaynaklara başvurabilirsiniz.

Hatalı Bilgi Bildir