Fas Mercanı (Dentex maroccanus)

Fas Mercan Balığı / Fas Sinagriti (Dentex maroccanus) Hakkında Detaylar

Pembe-Gümüşi Derin Su Mercan Balığı

Sparidae familyasından Dentex maroccanus, pembe-gümüşi renkli, derin su (20-500 m) kumluk dip sakini mercan balığı türüdür ("Moroccan dentex"). Eti çok lezzetlidir.

Maksimum Uzunluk / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 45 cm, maksimum ağırlık 1.4 kg'dır.

Gümüşi-Pembe Gövde ve Keskin Dişler

Fas Mercanı veya Fas Sinariti (Dentex maroccanus), parlak metalik pembe-gümüşi gövdesi, göğüs yüzgeci tabanındaki kırmızımsı leke, çatal kuyruğu ve avını kavramaya yarayan keskin konik dişleriyle tanınır.

Habitat ve Kumluk-Kırmalık Kıta Sahanlığı (20 - 500 m)

Akdeniz ve Ege'nin 20 metreden 500 metreye kadar olan açık kumluk, çakıllı ve mercan kırığı zeminlerinde dinamik sürüler halinde yaşar.

Kabuklu ve Kafadanbacaklı Avı

Derin suların zengin tabanında karidesleri, küçük yengeçleri, mürekkep balıklarını ve küçük dip balıklarını kovalayarak beslenir.

Gastronomi ve Mutfak Değeri

Maksimum 45 cm boya ve 1.4 kg ağırlığa ulaşır. Eti bembeyaz, sıkı, yağsız ve son derece lezzetlidir; fırında sebzeli buğulaması ve ızgarası balık restoranlarının aranan lezzetidir.

Fas Mercanı (Dentex maroccanus) Morfolojik Özellikleri

Fas Mercanı (Dentex maroccanus, Morocco Dentex), Sparidae familyasının Dentex cinsine bağlı, orta boylu zarif bir mercan balığı türüdür. Gövdesi oval, hafifçe basık ve sağlam yapılıdır. Ortalama boyu 15 ila 25 cm arasında değişir; azami 45 cm uzunluğa ulaşabilir. Vücut rengi parlak gümüşi pembe ve açık kırmızıdır; sırt yüzgecinin tabanında ve operkulum (solungaç kapağı) kenarında kırmızımsı hareler yer alır. Gözleri diğer Dentex türlerine oranla oldukça büyüktür (bu iri göz yapısı derin suların loş ışığına adaptasyondur). Çenelerinde Dentex cinsinin simgesi olan sivri konik köpek dişleri bulunur; ancak sinarit (Dentex dentex) kadar aşırı iri dişlere sahip değildir.

Coğrafi Dağılım, Derinlik ve Taban Tercihi

Doğu Atlantik kıyılarında (Biskay Körfezi'nden Gine Körfezi'ne kadar, özellikle Kuzeybatı Afrika kıyıları) ve Akdeniz'in güney ve doğu havzalarında yayılış gösterir. Türkiye'de Akdeniz (Antalya ve İskenderun Körfezleri) ve Güney Ege kıyılarında derin dip zeminlerinde tespit edilmektedir. Sığ sulardan ziyade 50 ila 300 metre arasındaki (özellikle 100-200 m) çakıllı, kumlu ve kireçli çamur zeminlerde sürüler halinde bentopelajik bir yaşam sürer.

Diyet ve Avlanma Biyolojisi

Karnivor bir tür olan Fas mercanı, derin su tabanındaki omurgasızlar ve küçük balıklarla beslenir. Diyetinde küçük karidesler, yengeçler, kriller, kafadanbacaklı yavruları (kalamar ve sübye) ve dipte yaşayan küçük balıklar (gümüş balığı, çaça) baskındır. İri gözleri sayesinde derinliklerdeki zayıf ışıkta avlarının hareketlerini kolayca takip eder.

Üreme ve Büyüme Dinamikleri

Üreme dönemi Akdeniz'de ilkbahar ve yaz aylarına yayılır. Gonokorik (ayrı eşeyli) olup, bazı bireylerde ilkel hermafroditizm izleri görülebilir. Yumurtalarını açık su kolonuna pelajik olarak dökerler. İlk iki yılda büyüme nispeten hızlıdır; 2-3 yaşında yaklaşık 18-20 cm boyda cinsel olgunluğa ulaşırlar.

Ticari Değer, Gastronomi ve Avcılık

Fas mercanı, Kuzey Afrika ülkelerinde (Fas, Cezayir, Tunus) önemli bir ticari av kaynağıdır; Türkiye kıyılarında ise dip trolleri ve derin su paragatları ile yakalanır. Eti beyaz, ince dokulu, az yağlı ve lezzetlidir; tavası, ızgarası ve buğulaması yapılır. Sparidae familyasının diğer mercanları gibi pazarlarda alıcı bulur. IUCN Kırmızı Listesi'nde Asgari Endişe (LC) statüsünde yer almaktadır.