Deniz Lahanası (Rhizostoma pulmo)

Deniz Lahanası Deniz Anası / Mavi Deniz Anası (Rhizostoma pulmo) Hakkında Detaylar

Mor Kenarlı İri Deniz Lahanası

Rhizostomatidae familyasından Deniz Lahanası (Rhizostoma pulmo), çan kenarları mor-mavi şeritli iri deniz anası türüdür ("Barrel jellyfish"). Ağız kolları marul veya lahanaya benzer; temas halinde hafif yakıcı kaşıntı yapar.

Maksimum Çan Çapı / Ağırlık: Rapor edilen maksimum çap 60 cm, maksimum ağırlık 10.0 kg'dır.

Morfolojik Yapı ve Mor Kenarlı Çan Mimarisi

Deniz Lahanası veya Mavi Denizanası (Rhizostoma pulmo), Rhizostomatidae familyasına ait olup Akdeniz ve Karadeniz'in en heybetli ve en ağır skifozoid denizanası türüdür. Şemsiye (çan) çapı 50 ila 60 cm'ye, ağırlığı ise 10 kilograma kadar ulaşabilir. Çan gövdesi yarı şeffaf buz mavisi veya süt beyazı renktedir. Türün en çarpıcı teşhis özelliği, çanın alt kenar kıvrımları boyunca kesintisiz uzanan parlak mor veya lacivert renkli şerit hattıdır. Diğer denizanalarında bulunan ince saçak dokunaçlar (marjinal tentaküller) bu türde bulunmaz; bunun yerine çanın altından sarkan, lahanaya veya karnabahara benzeyen 8 adet kalın, kaynaşmış ve saçaklı ağız kolu uzanır.

Yaşam Alanı, Pelajik Yüzüş ve Mevsimsel Patlamalar

Doğu Atlantik, Kuzey Denizi, tüm Akdeniz havzası, Ege Denizi, Marmara ve Karadeniz'in kıyı ve açık pelajik sularında yaşar. Güçlü kas kasılmalarıyla çanını ritmik olarak kapatıp açarak su sütununda dikey ve yatay yönlerde yüzebilir. Deniz suyu sıcaklığının ve organik besin tuzlarının arttığı yaz sonu ve sonbahar aylarında (Ağustos - Kasım) popülasyon patlaması yaşayarak sahil şeritlerinde binlercesi kıyıya vurabilir.

Beslenme Biyolojisi: Mikro-Süzücü Ağız Kolları

Rhizostoma pulmo makro-yırtıcı değil, mikro-zooplankton süzücüsüdür. Kalın ağız kollarının üzerinde binlerce mikroskobik emici delik (ikincil ağız açıklıkları) bulunur. Çanın ritmik hareketleriyle içeri çekilen su sütunundaki kopepodlar, kladoserler, mikroalgler, balık yumurtaları ve veliger larvaları bu deliklerdeki mukusla tutularak sindirim odasına iletilir.

Yakıcılık Seviyesi ve İnsan Etkileşimi

Deniz lahanasının yakıcı kapsülleri (knidositler) görece zayıf bir toksine sahiptir. Çıplak elle temas edildiğinde çoğu insanda ciddi bir zehirlenme yapmaz; ancak hassas ciltlerde, göz veya dudak temasında hafif yanma, kaşıntı ve kızarıklığa neden olabilir. Temas halinde bölge kesinlikle tatlı suyla DEĞİL, deniz suyuyla yıkanmalı ve amonyak/sirke uygulanmamalıdır.

Ekolojik Sığınak ve Gastronomi Potansiyeli

Devasa çanı ve kalın ağız kolları sualtında yavru balıklar (özellikle istavrit ve tral yavruları - Trachurus) için muazzam bir yüzer sığınaktır; küçük balıklar denizanasının zehrine zarar görmeden çanın altında saklanarak açık deniz yırtıcılarından korunurlar. Ayrıca deniz kaplumbağaları (Caretta caretta) ve ay balığı (Mola mola) için birincil besindir. Uzakdoğu Asya'da tuzlanarak kurutulup ticari gıda olarak tüketilen türlerdendir.