Chlamys Opercularis (Aequipecten opercularis)

Küçük Yelpaze Tarağı / Bayağı Tarak (Aequipecten opercularis) Hakkında Detaylar

Su Püskürterek Yüzebilen Lezzetli Tarak Midyesi

Pectinidae familyasından Aequipecten opercularis / Chlamys opercularis, kabuklarını hızla açıp kapatarak su püskürtüp yüzen lezzetli küçük tarak midyesidir ("Queen scallop").

Maksimum Kabuk Boyu / Ağırlık: Rapor edilen maksimum kabuk uzunluğu 9.0 cm, maksimum ağırlık 0.12 kg'dır.

Morfolojik Yapı ve Yelpaze Kabuk Anatomisi

Küçük Yelpaze Tarağı veya Kraliçe Tarak (Aequipecten opercularis, sinonim Chlamys opercularis), Pectinidae familyasına ait, deniz kabuklularının en zarif ve hareketli türlerinden biridir. Kabuk formu dairesel, yassı bir yelpazeyi andırır ve üzerinde merkezden dışa doğru yayılan 18 ila 22 adet yivli, belirgin radyal kaburga bulunur; kabuk çapı 6 ila 9 cm arasındadır. Kabuk rengi son derece değişkendir; pembe, turuncu, leylak, kiremit kırmızısı ve sarı tonlarında mermerimsi dalgalar taşır. Kabukların menteşe (umbo) kısmında her iki yanda eşit büyüklükte küçük "kulakçıklar" (auricles) yer alır.

Yüzme Biyolojisi ve Jet İtiş Mekanizması

Doğu Atlantik, Kuzey Denizi, Manş Denizi, tüm Akdeniz havzası, Ege Denizi ve Marmara Denizi'nde 10 ila 100 metre (bazen 400 metreye kadar) derinlikteki kumluk, çakıllı ve deniz kabuğu döküntülü zeminlerde yaşar. Diğer birçok midyenin aksine tabana kalıcı olarak yapışık değildir. Bir deniz yıldızı (Asterias rubens veya Marthasterias glacialis) yaklaştığında, devasa merkezi adduktör (kapatıcı) kasını hızla kasarak kabuklarını art arda açıp kapatır. Manto kenarındaki açıklıklardan suyu yüksek basınçla geriye doğru fışkırtarak (jet itişi) deniz tabanından havalanır ve zikzaklar çizerek metrelerce yüzüp avcısından kaçabilir.

Manto Kenarındaki Parlak Mavi Gözler ve Beslenme

Aequipecten opercularis'in manto kenarında, dokunaçların arasında dizilmiş 30 ila 40 adet parlak neon mavisi minik göz (osellus) bulunur. Bu gözler basit birer ışık algılayıcı olmanın ötesinde, iç bükey ayna ve çift retina yapısıyla hareket eden nesnelerin siluetini ve gölgeleri net olarak seçebilir. Tarak, yarı açık duran kabuklarından giren suyu solungaçlarıyla süzerek fitoplankton, diyatome ve askıdaki organik partiküllerle beslenir.

Üreme Biyolojisi: Fonksiyonel Hermafroditizm

Kraliçe taraklar çoğunlukla eşzamanlı hermafrodittir (aynı bireyde hem erkek hem dişi üreme organı bulunur). Gonad organı iki belirgin kısımdan oluşur: Beyaz veya krem renkli testis dokusu ve parlak turuncu-kırmızı renkli yumurtalık (havyar / corail) dokusu. Kendi kendini döllemeyi engellemek için gametler farklı zamanlarda suya salınır. İlkbahar ve sonbaharda suya bırakılan yumurtalar harici olarak döllenir. Serbest yüzen veliger larvaları birkaç hafta sonra zemine iner, önce ince bir bisüs ipliğiyle zemin taşlarına tutunur, büyüdükçe serbest yüzücü yetişkin formuna kavuşur.

Balıkçılık, Gastronomi (Queen Scallop) ve Koruma

Avrupa ve dünya deniz ürünleri pazarında ("Queen Scallop", "Vanneau", "Volandeira") lüks bir gastronomi ürünüdür. Beyaz merkezi adduktör kası tatlı, yumuşak ve kremsidir; turuncu corail kısmı ise yoğun bir deniz aroması sunar. Tereyağında sote, fırında graten veya kabuğunda sarımsaklı sosla pişirilerek servis edilir. Tarak tarakları (dredge) ile tabandan avlanır. IUCN Kırmızı Listesi'nde "Asgari Endişe" (LC) düzeyindedir; ancak yoğun dip taramasının zemin florasına verdiği zarar nedeniyle avcılığı belirli sezonlara, boyut sınırlarına ve bölgesel koruma alanlarına tabidir.