Büyük Camgöz (Cetorhinus maximus)

Büyük Camgöz / Güneş Köpekbalığı (Cetorhinus maximus) - MUTLAK KORUMA

Karakteristik Dev Gövde ve Süzücü Ağız

Cetorhinidae familyasından olan Büyük Camgöz (Cetorhinus maximus), kanat boyu 12 metreye ulaşabilen denizlerimizin en dev ikinci balığıdır. Devasa ağzını açarak su yüzeyinde yalnızca zooplankton süzerek beslenir; insanlara tamamen zararsız ve uysaldır.

⛔ MUTLAK KORUMA VE YASAK STATÜSÜ

KORUMA ALTINDADIR: CITES ve Tarım ve Orman Bakanlığı 5/1 Ticari ve 5/2 Amatör Tebliği uyarınca Türkiye sularında Büyük Camgöz türünün avlanması, satılması, karaya çıkarılması ve zarar verilmesi TAMAMEN YASAKTIR.

1 Metrelik Devasa Ağız Açıklığı ve Taraklı Solungaç Yarıkları

Cetorhinidae familyasından Cetorhinus maximus (Büyük camgöz / Dev köpekbalığı / Güneşlenen köpekbalığı / Basking shark), balina köpekbalığından sonra dünyanın en büyük ikinci balığıdır. Boyu 8 ila 10 metreye, ağırlığı 4 ila 6 tona ulaşabilir.

Korkutucu cüssesine rağmen insanlara tamamen zararsız uysal bir devdir. Ağzı 1 metre çapında dairesel devasa bir mağara gibi açılır; çenelerinde sadece milimetrik körelmiş dişler bulunur. Başının neredeyse tamamını çevreleyen 5 çift devasa solungaç yarığı taşır; solungaç yayları üzerinde suyu süzen binlerce siyah renkli saçaklı solungaç dikeni (gill rakers) yer alır.

Epipelajik Sular ve Yüzeyde Ağzı Açık Süzme Hareketi

Akdeniz ve Ege'nin açık pelajik sularında ilkbahar ve yaz aylarında zooplankton patlamalarını takip ederek yüzeyde yavaşça yüzer. Ağzı ardına kadar açık şekilde saatte 2.000 ton deniz suyunu solungaçlarından geçirerek kopepodları süzer.

Kışın Solungaç Dikenlerini Dökme ve Derin Deniz Göçü

Kış aylarında plankton azaldığında solungaç süzgeç dikenlerini döker ve 1.000 metre derinliğe inerek dinlenme/kışlama fazına geçer; ilkbaharda yeni dikenler çıkararak yüzeye döner.

Güneşlenme Davranışı ve Karaciğer Yağ Deposu

Vücut ağırlığının %25'ini devasa karaciğeri oluşturur; bu organ skualen yağıyla dolu olup balığın suda batmadan yüzeyde asılı kalmasını sağlar.

Tehlikede (EN) ve CITES Mutlak Koruma ⚠️

Tarihte karaciğer yağı için aşırı avlanmıştır. Çok geç üremesi nedeniyle IUCN Kırmızı Listesi'nde "Tehlikede" (EN - Endangered) kategorisindedir. CITES Ek-II ve Bern Sözleşmesi gereğince avlanması ve satışı kesinlikle yasaktır.