Görsel Yok

Biyolojik Değerleri

Bilimsel İsmi Paracentrotus lividus
Familya Parechinidae
Sınıflandırma Echinodermata (Derisi Dikenliler)
Yaşam Derinliği 5 - 80 m
Maksimum Boy N/A
Maksimum Ağırlık N/A
Beslenme Tipi Bentik Detritivor
Koruma Statüsü Asgari Endişe (LC)

Mor Deniz Kestanesi (Paracentrotus lividus) Hakkında Detaylar

Karakteristik Özellikleri ve Otobur Beslenme

Echinidae familyasından olan Mor Deniz Kestanesi (Paracentrotus lividus), sığ kayalıklarda yosunları kazıyarak beslenen dikenli omurgasızdır. Dişi bireylerinin turuncu yumurtalıkları (gonadlar) taze çiğ tüketimde dünyaca ünlü gurme değeridir.

Maksimum Ölçüler ve Yasal Av Limitleri

Yasal Mevzuat ve Yasaklar: Tarım ve Orman Bakanlığı 5/1 Ticari ve 5/2 Amatör Tebliği uyarınca minimum av boyu (dikenler hariç kabuk çapı) 5 cm'dir.

Mor Deniz Kestanesi Morfolojisi ve Aristo Feneri

Paracentrotus lividus (mor deniz kestanesi / taş kestanesi), küremsi kalkerli kabuğu (test) ve üzerini kaplayan güçlü, sivri, mor, koyu yeşil veya kahverengi hareketli dikenleriyle Echinodermata şubesinin en bilinen üyesidir. Ağız açıklığı alt taraftadır ve kalsiyum karbonatlı beş adet güçlü dişten oluşan hidrolik bir çiğneme aygıtı ("Aristo feneri") taşır. 7-8 cm kabuk çapına ulaşabilir.

Sığ Kayalıklar ve Posidonia Çayırları

Akdeniz, Ege ve Marmara'nın güneşli sığ kayalıklarında ve Posidonia oceanica çayırlarında 0,5 metreden 30 metre derinliğe kadar yaşar. Dikenleri ve tüp ayakları arasına deniz kabukları, çakıl taşları ve yosun parçaları tutturarak kendisini güneşin UV ışınlarından ve avcılardan kamufle eder ("örtünme davranışı").

Otobur Aşındırma ve Resif Biyoerozyonu

Aristo feneriyle kayalardaki makroalgleri, kalkerli kırmızı algleri ve deniz çayırı yapraklarını kemirir. Aşırı çoğaldıklarında kayalıkların tüm alg örtüsünü yok ederek resifleri beyaz çöllere (barren grounds) dönüştürebilirler; bu durumu lahoz, karagöz ve ahtapot gibi doğal avcıları dengeler.

Dış Döllenme ve Pluteus Larvası

İlkbahar ve sonbaharda suya milyonlarca sperm ve yumurta bırakırlar. Döllenen yumurtalardan çıkan mikroskobik silyer "pluteus" larvaları planktonda yüzer ve metamorfozla genç kestane olarak tabana iner.

Lüks Gastronomi (Kestane Havyarı) ve Koruma

Turuncu-sarı renkli lezzetli gonadları (kestane yumurtası) İtalya, İspanya ve Fransa'da çiğ olarak veya spagetti soslarında fahiş fiyatlara tüketilir. Aşırı ticari toplama nedeniyle birçok Akdeniz bölgesinde popülasyonları çökmüştür; Barselona Sözleşmesi Ek III kapsamında hasadı kotalara ve mevsim yasaklarına bağlanmıştır (LC).

📚 Bilimsel Kaynaklar:
Bu sayfadaki veriler FishBase ve WoRMS (MarineSpecies) referans alınarak derlenmiştir. Güncel ve doğrulanmış bilimsel bilgi için bu kaynaklara başvurabilirsiniz.

Hatalı Bilgi Bildir