Görsel Yok

Biyolojik Değerleri

Bilimsel İsmi Murex erinaceus, Ocenebra erinacea
Familya Muricidae
Sınıflandırma Sucul Canlılar
Yaşam Derinliği 10 - 100 m
Maksimum Boy 6 cm
Maksimum Ağırlık 0.03 kg
Beslenme Tipi Bentivor (Dip Kabukluları)
Koruma Statüsü Asgari Endişe (LC)

Kirpi Salyangoz / İstiridye Matkabı (Ocenebra erinaceus / Murex erinaceus)

İstiridye Kabuklarını Delerek Avlanan Dikenli Katil

Muricidae familyasından Kirpi Salyangoz (Ocenebra erinaceus), Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'in kayalık sığlıklarında ve istiridye yataklarında yaşayan, kanatlı kireçsi lamellerle zırhlanmış kalın kabuklu yırtıcı bir salyangozdur ("European sting winkle / Oyster drill"). Radulasıyla istiridye ve midye kabuklarını delerek etlerini yer.

Maksimum Kabuk Boyu / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 6.0 cm, ağırlık 0.03 kg (30 gram)'dır.

Dalgalı Kanatsı Kaburgalar ve Kapanan Sifonal Kanal

Muricidae familyasından Ocenebra erinaceus (sinonim: Murex erinaceus - Kirpi Mureks / Dikenli Salyangoz / İstiridye Matkabı / European sting winkle), kabuklu deniz canlılarının korkulu rüyası olan yırtıcı bir gastropoddur. Kabuğu son derece masif, kalın kalsifiye, kaba dokulu ve her boğumunda 4 ila 9 adet dalgalı, kanat benzeri çıkıntılı kaburgalar (variks) taşır.

En belirgin taksonomik özelliği, diğer murekslerin aksine kabuk ön ucundaki sifonal kanalın yetişkinlerde boru şeklinde tamamen kapanarak boru biçimli bir delik oluşturmasıdır. Kabuk rengi mat kireç beyazı, sarımsı kahverengi veya gri-bejdir. Boyu 4 ila 6.5 cm arasındadır.

Kayalık Resifler ve Doğal İstiridye Yatakları

Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'in 1 ila 50 metre derinliklerindeki sert kayalık diplerde, midye-istiridye resiflerinde ve kaba kırma çakıllıklarda yaşar. Güçlü kaslı ayağıyla kayalara ve midye kabuklarına sımsıkı tutunarak en şiddetli dip fırtınalarına bile dayanır.

Asit Salgısı ve Radula Matkabıyla Delici Avcılık

İstiridye (Ostrea edulis), kara midye (Mytilus galloprovincialis) ve barnakılların (tarakayaklılar) baş düşmanıdır ("istiridye matkabı" adı buradan gelir). Avının kabuğu üzerine yapışır; özel bezinden salgıladığı kalsiyum karbonatı eriten asidik enzimlerle kabuğu yumuşatır ve elmas uç gibi sert radulasıyla kabukta kusursuz dairesel bir delik açar. Hortumunu içeri sokarak midyenin etini sindirip emer.

Vazo Biçimli Sarı Yumurta Kapsülleri

İlkbaharda dişiler kayaların alt yüzeylerine yüzlerce adet vazo veya yüksük biçimli sert sarı keratin kapsül yapıştırırlar. Diğer birçok mureksin aksine serbest yüzücü veliger evresi yoktur; kapsül içindeki yumurtalar doğrudan minik yavru salyangozlar olarak gelişip kabuktan çıkar.

Tarihi Mor Boya (Tekhelet/Tyrian Purple) ve Gastronomi

Antik Fenike ve Roma döneminde hipobranşiyal bezinden elde edilen değerli mor-eflatun kumaş boyasının (kraliyet moru) elde edildiği mureks türlerindendir. Fransa ve İspanya'da haşlanarak kürdanla çıkarılıp sarımsaklı mayonezle meze olarak tüketilir. İstiridye çiftliklerinde ise ürünlere zarar veren önemli bir biyolojik zararlı olarak kontrol altında tutulur.

📚 Bilimsel Kaynaklar:
Bu sayfadaki veriler FishBase ve WoRMS (MarineSpecies) referans alınarak derlenmiştir. Güncel ve doğrulanmış bilimsel bilgi için bu kaynaklara başvurabilirsiniz.

Hatalı Bilgi Bildir