Mullidae (Mullus barbatus)

Barbunyagiller Familyası (Mullidae / Mullus) Hakkında Detaylar

Çene Altı Duyarga Bıyıklı Kırmızı Gurme Balıklar

Mullidae familyası (Goatfishes / Mullus ve Upeneus), çenelerinin altındaki iki adet hassas duyarga bıyığıyla kumu tarayarak omurgasızları bulan, kırmızı-pembe renkli ve gastronomide asil kabul edilen seçkin dip balıklarını kapsar. Minimum av boyu 13 cm'dir.

Maksimum Boy / Ağırlık: Rapor edilen maksimum uzunluk 33.2 cm, maksimum ağırlık 0.70 kg'dır.

Morfolojik Yapı ve Dik Profil Ayrımı

Barbun balığı (Mullus barbatus), Mullidae (Barbunyagiller) familyasının Akdeniz ve Karadeniz'deki en asil ve lezzetli temsilcisidir. Gövdesi hafifçe yanal basık, pembe-kırmızı ve gümüşi yansımalıdır. Akrabası olan tekir balığından (Mullus surmuletus) en belirgin morfolojik farkı, baş profilinin neredeyse 90 dereceye yakın dik inmesi, burnunun küt olması ve birinci sırt yüzgecinde koyu renkli enine bantların bulunmamasıdır (sırt yüzgeci tek renklidir). Çenesinin altında yer alan iki adet kalın ve son derece hareketli duyarga bıyığı (barbel), kemosensör ve dokunma hücreleriyle doludur.

Yaşam Alanı, Derinlik ve Çamurluk Dip Tercihi

Mullus barbatus, Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'in 10 ila 300 metre (en yoğun 20-100 m) derinlikler arasındaki yumuşak çamurlu, killi ve kumlu-çamurlu diplerinde sürüler halinde yaşar. Tekir balığı daha sığ ve taşlık-kırmalık alanları tercih ederken, barbun balığı derin çamurluk zeminlerin tartışmasız hakimidir.

Beslenme Ekolojisi: Çene Bıyıklarıyla Dip Sondajı

Bentik bir dip eşeleyicisidir. Taban çamuru üzerinde ilerlerken çene altındaki iki bıyığını öne ve yana doğru hareket ettirerek sedimanı adeta bir sondaj cihazı gibi tarar. Kum ve çamur içine gömülü polihet kurtlarını, amfipodları, küçük çamur karideslerini ve yumuşakçaları bıyıklarıyla koklayarak bulur; ardından ağzıyla kumu vakumlayıp avı yutar ve kumu solungaçlarından dışarı üfler.

Üreme Döngüsü ve Pelajik Genç Evreler

Üreme dönemi ilkbahar sonundan yaz ortasına (Mayıs - Temmuz) kadar sürer. Dişiler pelajik yumurtalarını açık suya dökerler. Yumurtadan çıkan larvalar ilk evrede parlak metalik mavi renktedir ve su yüzeyinde pelajik olarak yaşarlar. Yaklaşık 4-5 cm boya ulaştıklarında metamorfoz geçirerek kırmızımsı renge bürünür ve çene bıyıklarını geliştirerek bentik çamurluk diplere yerleşirler.

Ekonomik Değer, Gastronomi ve 13 cm Yasal Av Boyu

Dip trolü ve barbunya uzatma ağlarıyla avlanan en yüksek ekonomik değere sahip balıklardandır. Antik Roma'dan beri gurmelerin baş tacıdır; karaciğeri dahi temizlenmeden pişirilen ender balıklardandır. Unlanıp zeytinyağında tavası, ızgarası ve kağıtta sebzeli buğulaması eşsiz lezzettedir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 5/1 Ticari ve 5/2 Amatör Tebliği uyarınca barbun balığı için asgari yasal avlanma boyu 13 cm'dir. Bu boyun altındaki fertlerin avlanması yasal olarak yasaktır.