Kalem Sardalya (Etrumeus teres)

Kalem Sardalya / Kırmızı Gözlü Sardalya (Etrumeus teres / Etrumeus golanii) Hakkında Kapsamlı Rehber

Silindirik Kalem Gövdeli Çok Yağlı Lesepsiyen Sardalya

Dussumieriidae familyasından Kalem Sardalya (Etrumeus teres / Etrumeus golanii), Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz ve Ege Denizi kıyılarımıza yerleşen, kalem gibi yuvarlak silindirik gövdesi ve iri kırmızımsı gözleriyle tanınan lesepsiyen bir pelajik balıktır ("Red-eye round herring").

Gastronomi ve Ticari Değer

Kıyı sularında büyük sürüler halinde dolaşır. Eti zengin Omega-3 yağ asitleriyle doludur; tavası, ızgarası, tuzlama ançüezi ve konservesi ticari balıkçılıkta çok kıymetlidir.

Morfometri

Maksimum Uzunluk: Rapor edilen maksimum uzunluk 33.0 cm, ortalama boy 18-25 cm'dir.
Maksimum Ağırlık: Rapor edilen maksimum ağırlık 0.25 kg'dır.

Biçimsel ve Anatomik Nitelikler

Dussumieriidae ailesine ait olan kalem sardalya, diğer sardalyalardan farklı olarak gövdesinin enine kesitinin yuvarlak, silindirik bir kalem gibi olması ve karın omurga pullarının (scutes) bulunmaması ile ayrılır. Sırtı parlak lacivert, yanları ve karnı göz alıcı gümüşi beyazdır. Boyu 20-25 cm arasındadır.

Biyotop ve Batimetrik Dağılım

Kızıldeniz kökenli lesepsiyen göçmendir. Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz ve Güney Ege kıyılarına geçerek 0 ile 50 metre arasındaki kıyısal pelajik kuşakta kalabalık sürüler kurmuştur.

Trofik Düzey ve Avlanma Stratejisi

Planktivordur. Geceleri yüzeye yaklaşarak kopepodlar, kladoserler ve pelajik kabuklu larvaları ile beslenir.

Yaşam Döngüsü ve Üreme Biyolojisi

Yaz aylarında kıyı açıklarında pelajik yumurtlama yapar. Hızlı büyüme ve erken olgunlaşma sayesinde Doğu Akdeniz'de hızla yayılmıştır.

Balıkçılık Yönetimi, Gastronomi ve Koruma Statüsü

Gırgır ve kıyı uzatma ağlarıyla bolca avlanır. Eti yağlı ve son derece lezzetlidir; taze tava, ızgara veya konserve balık sanayiinde ekonomik değer taşır.

Akdeniz Pelajik Ağındaki Yayılım Dinamikleri

Lesepsiyen bir tür olan kalem sardalya, Doğu Akdeniz'in oligotrofik sularında yerli çaça ve sardalya popülasyonlarıyla rekabete girmeden açık neritik kuşağın zengin zooplankton tabakasını başarıyla değerlendirir. Yüksek yüzme hızı ve torpido benzeri pürüzsüz gövdesi, pelajik yırtıcılardan kaçmada ve sürü formasyonunu korumada büyük avantaj sağlar.