Altıparmak (Sarda sarda)

Palamut (Sarda sarda) Hakkında Biyolojik ve Ekolojik Detaylar

Karakteristik ve Fiziksel Özellikleri

Scombridae (Uskumrugiller) familyasına mensup olan Palamut, denizlerimizin en hızlı ve hidrodinamik pelajik avcılarındandır. Sırt bölgesinde önden arkaya doğru eğik inen 5 ila 11 adet koyu mavi-siyah çizgi bulunur. Yüzme kesesi bulunmadığı için durmaksızın yüzmek ve batmamak için sürekli hareket etmek zorundadır.

Benzer Türlerden Ayırt Edilme Yolları

Tombik (Auxis rochei) ve Yazılı Orkinos (Euthynnus alletteratus) ile sıkça karıştırılır. Palamut'un sırt çizgileri düzgün ve paralel eğiktir, karın kısmında benek bulunmaz. Tombik'te sırt çizgileri dairesel/düzensizdir. Yazılı Orkinos'ta ise göğüs yüzgecinin alt kısmında 3-5 adet belirgin koyu benek yer alır.

Zehir Durumu ve Gastronomi Değeri

Zehirsizdir. Eti oldukça lezzetli, yağlı ve yüksek protein/Omega-3 değerine sahiptir. Özellikle sonbahar ve kış aylarında (Eylül-Ocak) yağlandığında lakerda yapımında, takoz ızgarada ve fırında Türk gastronomi kültürünün baş tacıdır.

Cinsiyet ve Üreme Biyolojisi

Ayrı eşeylidir (Gonokoristik). Üreme dönemi ilkbahar sonu ve yaz başıdır (Mayıs-Temmuz). Olgun bir dişi palamut boyuna bağlı olarak 500 bin ila 2 milyon arasında pelajik yumurta döker.

Türkiye Bölgeleri, Göç Hareketleri ve Derinlik

Karadeniz (yazın beslenme ve yağlanma mera alanı), İstanbul ve Çanakkale Boğazları (mevsimsel göç koridoru), Marmara ve Kuzey Ege sularında yoğundur. 1 ila 100 metre derinlik bandında pelajik sürüler halinde seyreder.

Boy Boy İsimlendirme, Maksimum Ölçüler ve Yasal Av Limitleri

Gelişim evreleri: Vonos (0-12 cm), Çingene Palamudu (12-25 cm), Palamut (25-40 cm), Torik (40-55 cm), Sivri (55-65 cm), Altıparmak (65-75 cm) ve Piçuta (75+ cm). Maksimum boy 90 cm, ağırlık 10 kg'dır.

Yasal Mevzuat ve Yasaklar: Tarım ve Orman Bakanlığı 5/1 Ticari ve 5/2 Amatör Su Ürünleri Tebliği uyarınca minimum av boyu 25 cm'dir (Çingene Palamudu ve Vonos avcılığı yasaktır). 15 Nisan - 31 Ağustos tarihleri arasında gırgır ve trol avcılığı yasağı uygulanır.